आपले आरोग्य आणि आसने:-

अपचन: अपचन हा सर्वसामान्य लोकांना होत असतो.आणि ह्याची कारणेसुध्दा अनेक असू शकतात.जेव्हा आपण प्रमाणापेक्षा जास्त आहार घेतला असल्याने पाचनक्रिया कमकुवत झाल्यामुळे खूप जागरण केल्याने माणसाला अपचन होते.आणि सकाळी आसनाने सुरवात केली पाहिजे.आणि ही आसने आपल्या प्रवृतीनुसार किती करावी ती ठरवा.किमान एक मिनिट तरी प्रत्येक आसन केलाच पाहिजे.विरेचन करणे आवश्यक असते.त्याचबरोबर आठवड्यातून किमान एक वेळा तरी उपोषण करावे.फळे,पालीभाजी,यांचा आहारात समावेश करण्यात यावा.

त्वचारोग व व्यायाम:-

कुष्ठ :- सगळ्या त्वचारोगांना कुष्ठ रोग असे म्हणतात. शरीरातील रक्त जेव्हा दूषित होते तेव्हा अश्या प्रकारे रोग होतात. त्यामुळे रोज सकाळी सर्वांगसन जरूर 2 ते 3 मिनिटे करावी. नंतर धनुरासन1ते 2 मिनीट ,जाणू शिरासन 2 मिनिटं करावे,दिर्घ श्वसन आवश्यक असते.आणि आहारामध्ये जास्त करून भाजीपाला, फळे खूप प्रमाणात असावी.यौगिक व्यायाम ह्या आजारावर खूप उपयोगी पडतात. त्यामुळे शरिरातील स्तुलता निघून जाते.

स्तुलता, मेद वृद्धी:-या व्याधीमुले माणसाच्या अंगामध्ये जो चपळ पणा हीच कायमची नाहीशी होते, त्यामुळे हृदय, यकृत,अश्या इंद्रियांना खूप ताण पडतो. आणि त्यामुळे माणसाची काम करण्याची इच्छा होत नाही. त्यामुळे माणूस दिवसासुद्धा झोप घेतो,भरपूर प्रमाणात खातो,त्यामुळेच असे आजारांना आमंत्रण देत असतो. सर्वांगसन या आसनाला सकाळी सुरवात करू शकता, आणि ही आसने 4 मिनिटे तरी करावी.बधपद्मासन, जाणू शिरासन, पश्चिमोतानासन,ही आसने सुध्दा कमीतकमी 3 मिनिटे करावी.त्याचप्रमाणे हलासन,योगमुद्रा, शिर्ष्यासन, भुंजगासन ही 4 मिनिटे करावी.कधी कधी अधुनमधून उपवास सुद्धा करावा.सुकलेली फळे,फळे,यांचं सेवन करावे. पाणी प्रमाणात पिले पाहिजे. कधी तरी शरीराची मसाज सुद्धा करून घ्यावी. आणि ह्या सगळ्या सोबत दररोज एक ते दोन मैल फेरफटका मारला पाहिजे. खाल्ले गेलेल्या अन्न अजीर्ण होणार नाही ह्यासाठी प्रमाणात आहार घेतला पाहिजे. आणि वृद्धीपनी खूप चरबीचे प्रमाण वाढत असते ते खराब असते.ह्यासाठी योग पध्दतीची ही आसने अमलात आणली पाहिजेत.

कृशतेवर मसाज आणि सुर्यस्नान:-

कृशता:ह्या व्याधीमध्ये माणूस हा खूप बारीक होत जातं असतो.आणि त्यामुळे त्याला काम करावयास जमत नाही खूप त्रास होतो.त्याची शक्ती कमी होत गेलेली असते.माणसाच्या शरीरात जास्त चरबी काही कामाची नसते तसेच माणूस हा खूप बारीक झालेला सुद्धा शरीरासाठी खूप धोका निर्माण करतो.तेव्हा अश्यावेळी त्यांनी हस्तपदासने करायला सुरुवात केली पाहिजे.ते किमान चार मिनिटे करावीत.उत्तनपदासन,त्याचबरोबर योगमुद्रा चार मिनिटे करावी.शिरश्यासान दोन मिनिटे व्यायाम झाल्यावर भसरीक करावी.त्याचबरोबर त्यात आहारात लोणी,ताक,गाईचे दूध,स्निग्ध पदार्थ भरपूर प्रमाणात घ्या.आणि सुर्यस्नान व मसाज नक्कीच करा.आणि आहारात भाजीपाला ह्याचा समावेश करण्यात यावा.त्यामुळे शरीर निरोगी राहील.

अर्धांगवायू आणि आसने:-

अर्धांग:-मेंदूच्या खूप ताणतणाव होत असल्याने हे अर्धांगवायू होतात.शरीराच्या बाजू अधू झालेल्या असतात,काही माणसे अधू असणाऱ्या बाजूचे स्नान अगदी निर्जीव झालेले असतात.आणि काही रुग्णाचे स्नायू खूप ताट होतात.आणि दोन्ही प्रकारामध्ये हालचाली बंद झालेल्या असतात.खूप कमी प्रमाणात हालचाल होते.विपरीत करणी दुसऱ्याच्या मदतीने करून घ्यावी.एक मिनिटं आधारित शिर्ष्यासन करण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. एक ते दोन मिनिटे शलभाषण, पवनमुक्तासंन,सर्वांगासन, योगमुद्रा ही आसने सुद्धा त्या रोग्याच्या शक्तीनुसार द्या. त्याच्या स्नायूना गती येण्यासाठी काही हालचाल करा.नंतर शवासन सगळ्या शेवटी त्याला करायला सांगावी.त्या रुग्णाने कोणाच्या तरी मदतीने थोडावेळ फिरण्यासाठी बाहेर पडावे.त्याचबरोबर त्याच्या मेंदूला त्रास होणार नाही ह्याची खूप काळजी घेतली पाहिजे.

वातरोगमध्ये हलासनाने सुरवात केली पाहिजे:-

वातरोग:-सगळ्या प्रकारच्या वात रोगात स्वेदन ह्या सारखी चिकित्सा सांगितली आहे. त्यामुळे ही आसन चिकित्सा सुद्धा खुप महत्वाची आहे.हलासनाने सुरुवात करावी,कर्ण पिडासन,उष्ट्रासन,मत्ससान,पश्चिमोत्तनासन,भुजंगसन,ही असणे क्रमवार करावी.किमान दोन मिनिटे ही आसने केली पाहिजेत.नंतर पाच मिनिटे शवासन करावी.आणि आहारात भाजीपाला,फळे,दूध,ह्यांचा समावेश करण्यात यावा.तसेच मसाज ,सुर्यस्नान,भसरीक,नेहमी करावी.

दंतरोग:-सगळ्या प्रकारच्या दंतरोगावर शिर्ष्यासन,सर्वांगासन,मत्स्यसंन,कर्णपिडनासन,विपरित करणी,ही आसने करावी.सिंह भासरिका करावी.मिताहार करावा.फळे व दुध आहारात भरपुर वापर करावा.प्रत्येक जेवणानंतर,किंवा काही खाल्यावर तोंड स्वछ धुवून घ्या.

आसनानंतर अशक्तपणा येऊ नये:- 

क्षयरोग :ज्वरवेग नसताना हा व्यायाम करणेआवश्यक आहे.विपरीत करणीने सुरवात करावी.दोन मिनिटे आसने करावी.योगमुद्रा,पवन मुक्तासंन,हस्तपदासने,ही आसने सुद्धा करावी.ही आसने खूप सावकाश करावी.त्यामुळे शरीरात श्रम होऊ देऊ नये.आसने झाल्यानंतर उत्साह उत्पन्न झाला पाहिजे.अशक्तता वाटू लागल्यास त्यामध्ये चूक होत आहे असे समजावे.आणि आसनानंतर शेवटी शवासन पाच ते दहा मिनिटे जरूर करावीत.गाईचे दूध,फळे,लोणी,भरपूर घ्यावी.आणि मोकळ्या हवेत फिरावे.आणि दीर्घश्वास घ्यावा.आणि मन सुद्धा शांत ठेवले पाहिजे. 

स्वप्नदोष व्यायाम आणि फिरणे आवश्यकअसते:

  स्वप्नदोष : स्वप्नदोषात मन दुर्बलता खूप आहे.कारण मन जर निरोगी असेलतरचशरीर सुद्धा निरोगी राहील.त्यामुळे सर्वांगसन ने सुरवात करावी.एक ते तीन मिनिटे व्यायाम जरूर करा.मयुरासन ही आसने आपल्या शक्तीनुसार करा.शेवटी शवासन पाच ते दहा मिनिटे करावी.मग दीर्घ श्वसन करावे.आणि रात्री आहार कमी घ्या.आणि झोपला जाल तेव्हा हात आणि पाय स्वच्छ धुऊन झोपी जावे.आणि भाकरी,दूध,चपाती,पदार्थ आपल्या आहारात असावे.त्याचबरोबर सुर्यस्नान करावे,आणि मोकळ्या हवेत थोडा फेरफटका मारावा.

पोटशूळ : माणसाला पोटशूळ अनेक कारणांनी होऊ शकते.काही लोकांना जेवणापूर्वी पोटात काही अन्न नसेलतर तेव्हा दुखते.आणि जेवणानंतर थांबते.काहींना अन्न किंवा कोणताही पदार्थ पोटात गेला तर दुखणे चालू होते.त्यामुळे ह्या आजारावर आसनांचा प्रभावी उपाय आहे.पहाटेला लवकर उठून फिरून यावे आणि नंतर शवासन किमान पाच मिनिटे करावी.नंतर सुप्तवज्रसना पासून आसनांची सुरुवातकरावी.किमान तीन मिनिटे तरी आसन करावे.नंतरमात्स्यसंन,मयुरासन,पवनमुक्तासंन,हलासन,ही आसने करावीत.आणि आसनानंतर पुन्हा शवासन करावे.नंतर भासरिका करावी.सगळी आसने एकदम करता येणार नाही.म्हणून मधे तीन मिनिट थांबून करावी.आणि आहार हा खूप साधा आणि कमी करावा.पाणी गरम करून उकळून प्यावे. आणि पचनाला जड असतील असे पदार्थ खाऊ नये.त्याचप्रमाणे लिंबूचा रस,मध पाणी,आहारात समावेश करण्यात यावा.त्याचबरोबर आले व दुध मिक्स करून प्यावे.

शिरशूल: काही लोकांना डोकेदुखी खूप प्रमाणत असते.त्यामुळे कोणाच्या डोक्यावर सुद्धा परिणाम होतो.त्यांच्या बुद्धीवर परिणाम होतो.कोणतीही गोष्ट लक्षात येते नाही.माणसाचे शरीर बेचैन होत असते.त्यांना भूक लागत नाही.अन्नावर त्यांची वासना होत नाही.अश्यावेळी हलासनाने सुरुवात करावी.हे किमान चार मिनिटे तरी करावे.मग योगमुद्रा,शिर्ष्यासन,शलभासन,धनुष्यासन,हस्तपदासन,ही आसने नियमित करावी.किमान एक ते दोन मिनिटे तरी ही आसने करावीत.आणि आसनानंतर दीर्घ श्वसन करावे.आणि आहारात दूध,ताक,आणि गोड पदार्थ,फळे खावीत.

 सर्दी:-सर्दी हा जो विकार आपणाला खूप लोकांमध्ये आढळून येतो.आणि सर्दी मुले मेंदूची ताकद खूप कमी होते. म्हणून प्रथम शिर्ष्यासन पासून सुरवात करावी.आणि दोन मिनिटे आसन करावे.मग भुजंगसन, अर्धमातेंद्रसन, जाणूशिरसंन,ही आसने करत रहावी. आणि प्रत्येक माणसांनी आपली आसनांची वेळ स्वतः ठरवावी. आणि तो वेळ एक मिनीटपेक्षा जास्त नसावा.मग दीर्घश्वसन करावे.दूध,फळे,पालेभाज्या आहारात वापरा. आणि झोपताना कपाळावर दुधाची घडी ठेवा.आणि त्याचबरोबर नाकामध्ये दोन ते तीन थेंब तूप जरूर घाला.आणि पाणी उकळून प्या.आणि थोडे बाहेरून सूर्याची किरणे आपल्या अंगावर घ्या.म्हणजे खूप फायदा होईल.

नेत्ररोग:-खूप प्रकारचे नेत्ररोग आहेत.त्यामध्ये डोळे लाल होणे,कमी दिसणे,डोळ्यातून पाणी येणे,आदी साठी काय करावे तर सकाळी उठून शिर्ष्यासनाने सुरुवात करावी. कर्णपिडासन, सर्वांगासन, भुजंगसन, ही आसने करावी.आणि ही आसने करताना डोळयांना कोणत्याही प्रकारची इजा होणार नाही याची काळजी घ्यावी.आणि आसनानंतर नेत्रस्नान करावे.नंतर दीर्घ श्वसन करावे.त्याचबरोबर डोळ्यांचे इतर पूरक असे व्यायामकरावा.लोणी,दूध,फळे,आहारात असावीत. आणि सुर्यस्नान जरूर करावे.

श्वासरोग /दमा:-हा विकार थंडीत खूप प्रमाणात होतो.आणि म्हणून थंडी पासून बचाव होणे हे खूप जरुरी आहे. अश्यावेळी पश्चिमोत्तसनाने सुरवात करावी.योगमुद्रा, विपरीत करणी,हलासन ही आसने करावीत.आणि आसन करण्याची वेळ ही तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने घ्यावी. आणि मग आसनानंतर दीर्घ श्वसन,सिंह भसरीक करावी.आणि आहारात गाईच्या दुधाचा ,शेळीचे दूध असावे.मिताहार असावा.बिडी ओढणे वर्ज्य करावे.पोट साफ ठेवावे.आणि अपचन होईल अशी कोणतीही गोष्ट करू नये. आणि संध्याकाळी आसनांचा व्यायाम करावा म्हणजे आराम मिळेल.

उपवास करतात:-

कारण माणसाच्या जीवनामध्ये उपवासाला खूप महत्व दिले जाते. आपले शरीर हे एक प्रकारे यंत्रच आहे.कारण यंत्राकडून काही काम करून घेतले म्हणजे ते काही वेळा नंतर ते नादुरुस्त होणे साहजिकच असते.आणि म्हणून हे यंत्र व्यवस्थित चालू राहण्यासाठी त्यांना सुद्धा विश्रांती हवी असेल की नाही.

तेच आपल्या शरीराच्या बाबतीत घडते. कारण पचनक्रियेमध्ये आपण खाल्ले असलेले अन्न पोटात राहिलेले असते.आणि अश्यावेळी उपवासाची खूप गरज असते. मग अश्या उपवासमुळे पोटाला विश्रांती मिळते. आणि त्यामुळे पचन क्रिया दूषित आणि विषारी पदार्थाचा रक्त नाश करु शकते. उपवासमुळे विषारी जंतूचा नाश करण्याची शक्ती रक्तामध्ये निर्माण होते आणि शरिराला अराम मिळतो.आणि म्हणून असे खूप आजार आहेत त्यांना उपवास केल्याने फायदा होतो. माणसाची तब्बेत चांगली असताना  किंवा बिघाड झाला असेल अश्या दोन्ही अवस्थामध्ये उपवास हा खूप फायदेशीर ठरतो. म्हणून उपवास अधून मधून जरूर करावा.

माणसाने आहार किती प्रमाणात घेतला पाहिजे, त्याचबरोबर माणसाच्या शरीराला तो किती आवश्यक आहे, ह्याचे मोजमाप ठरवून दिलेले आहे. कारण प्रत्येक माणसाचे वयोमानाप्रमाणे ,तो ऍन किती पचवू शकतो.आणि प्रत्येक ऋतू प्रमाणे हे त्या माणसाने ठरवले पाहिजे.म्हणजे त्या माणसाने ठरवले पाहिजे की मी किती ऍन पचवू शकतो. कारण जेव्हा आपल्याला उपवास असतो तेव्हा नियम वेगळे असतात. तेव्हा माणसाच्या पोटावर खूप ताण येतो. कारण उपवास ह्या शब्दाचा अर्थ समजून जर माणूस वागू लागला तर माणसाची पचन करण्याची क्रिया ही चांगलीच राहील.त्यामुळे माणसाचे आरोग्य चांगले राहील आणि तो माणूस सहसा आजारी होत नाही. आणि रोग सुध्दा त्या माणसाच्या आजूबाजूला फिरकणार नाही.

उपवासाच्या बाबतीत आणखी एक गोष्ट महत्वाची आहे. कारण उपवास केल्याने तुमचे आजारपण दूर होत नाही, तर त्याला आरोग्यासाठी फार महत्त्वाचा वाटा आहे. कारण माणसाला कोणताही आजार झाला तर तो काय करतो तर दवा घेतो आणि बरा होतो असे नेहमीच होत असते. काही वेळा तर ताप येतो,डोळे येतात,कधी सर्दी होते हे शरीरात खूप महत्त्वाचे आहे. आणि शरीरातील विषारी द्रव नष्ट करण्यासाठी शरिराला खूप काम करावे लागत असते. आणि मग अश्यावेळी  दवा घेण्यापेक्षा उपवास केल्याने खूप फायदा होतो. कारण शरीरात रक्ताची उष्णता क्वचित प्रसंगी वाढत असते.आणि अश्याप्रकारे उष्णता वाढली की माणसाचा  रोग हा अनिवार होतो. त्यामुळे त्या माणसाला कोणतीच गोष्ट ही सहन करता येत नाही. मग तो माणूस खूप चिडका बनतो.किंवा त्या रक्तामध्ये थंडी निर्माण होते. आणि तेव्हा तो माणूस हा मंद होतो.आणि ह्या दोन्ही अवस्तमध्ये उपवास हा फार उपयोगी पडेल. जी मानसे धार्मिक प्रवृत्तीची असतात त्या लोकांना उपवास करावा असे सारखे सांगितले जाते. त्याचे कारण एकच आहे की शरीर व शुद्धी ही वेगवेगळी नसून एकच आहे.

बघा माणसाचे जे मन असते ते त्यांच्या आहार आणि विहार ह्याच्यावर अवलंबून आहे. कारण त्यांच्या शरीरात कोणतेही दोष वाढलेले असते तेव्हा त्याचे मन हे दुःखी असते.तेव्हा त्या माणसाच्या मनाचा ताबा हा काहींसाच झालेला असतो. त्या माणसाचे मानसिक समाधान नाहीसे होतात. प्रत्येक माणसाचे आरोग्य हे त्यांच्या मनाच्या स्तिरतेवर अवलंबून असते कारण मनाची शांती हे जीवनातील एक खूप मोठे मुल्य आहे.ज्या लोकांना मनशांती नसेल त्या लोकांना कोणत्याही गोष्टींमध्ये  सुख समाधान वाटत नाही. कोणत्याही मानसिक विकारात  त्यांना दवा घेतल्यास फरक पडत नाही. मग अश्या परिस्थितीत देवावर विश्वास ठेवावा लागतो. आणि तेव्हा मन प्रसन्न राहण्यासाठी आणि जीवनाचा आनंद घेण्यासाठी  उपवास करणे आवश्यक असते.

उपवास कसा करावा:-

तुम्ही सकाळी जेव्हा उठता तेव्हा पावशेर किंवा अर्धशेर थंड पाणी माणसाने जेवढ आपणास झेपत आहे तेवढे प्यावे मग तुम्ही जेव्हा हे पाणी घेता तेव्हा तुम्हाला आराम करण्याची गरज असते. पाणी पिल्यानंतर  किमान अर्ध्या तास तरी झोपी जा.आणि अश्यावेळी शरीराची हालचाल करू नका.आणि तुमच्या मनात कोणतेही विचार आणू नका.आणि सगळ्या शरीराची गात्रे शिथिल व्हायला पाहिजे. त्यालाच शवासन असे म्हणतात. शवासन जेवढे अधिक प्रमाणात करता येते तेवढे खूप चांगले असते. आणि शरीराला जेवढा आराम देता येतील तेवढा द्या. आणि जेव्हा आपण उपवास कराल तेव्हा तुम्ही शरिराला त्रास देऊ नका. आणि सकाळच्या शवासनानंतर नेहमीची कामे करायला सुरुवात करावी. पण ज्यामुळे तुम्हाला कष्ट पडतील असे  काही करू नका.तुम्हाला जर परत भूक लागत असेल तर थोडे थंड पाणी प्या.आणि उपवासाच्या दिवसात तुम्ही जेवढ थंड पाणी प्याल तेवढ खूप चांगले असते.हृदय विकार असणाऱ्या लोकांनी खूप पाणी पिऊ नका. आणि संध्याकाळी परत एकदा शवासन करता आले तर खूप चांगले असते. त्याचबरोबर संध्याकाळी लवकर झोपणे जरुरी आहे. आणि उपवासाच्या दिवसात खूप काम केले तर शरिराला अपाय होऊ शकतो. उपवासाच्या दुसऱ्या दिवशी सकाळी थोडा मिताहार घेतला पाहिजे. त्यामुळे माणसाच्या सगळ्या इंद्रियांची शुद्धी होते आणि शरीर निरोगी राहते.आणि त्यामुळे उपवासाचा खूप फायदा होईल.

उपवास हा कोण करू शकत नाही:-

म्हातारी माणसे ,लहान मुले आणि जे शारीरिक अशक्त आहेत अशा प्रकारच्या लोकांनी हा उपवास नाही केला पाहिजे.कारण त्यांच्या शरीराला ते झेपत नाही.त्यामुळे सकाळी  थोडी न्याहारी करावी,त्या न्याहारी मध्ये थोडीशी फळे असली पाहिजेत. आणि केली असू नयेत,लिंबूचा सरबत,ताक,दूध,हे पदार्थ जरूर खा.आणि हे खाल्यानंतर परत काही घेऊ नका. खालील प्रकारच्या रोगामध्ये उपवास केल्याने खूप फायदा होतो.

पोटातील वायू,आमवात, संधिवात, अपचन, मलबद्धता,रक्तदाबातील विकार,असणाऱ्या लोकांनी आठवड्यातून एकदा तरी उपवास केलाच पाहिजे. त्यामुळे वरील विकारवरील  होणारे उपद्रव कमी होतील.कारण उपवास ही निसर्गाने दिलेलीच देणगी आहे. ह्याचा प्रत्येक माणसाने उपयोग करून आपले अनमोल जीवन सुखी केले पाहिजे.

.........................................................................

English translets:-

Your health and seats: -

 Indigestion: Indigestion is common to people. And there can be many reasons for this. When you eat too much, your digestion is weakened and you wake up too much. Indigestion occurs. And you should start with asanas in the morning.  At least one minute of each asana should be done. It is necessary to defecate. Also fast at least once a week. Fruits, vegetables should be included in the diet.

 Dermatology and Exercise: -

 Leprosy: - All skin diseases are called leprosy.  This is how diseases occur when the blood in the body is contaminated.  Therefore, Sarvangsan should be done every morning for 2 to 3 minutes.  Then do Dhanurasana for 1 to 2 minutes, Janu Shirasana for 2 minutes, long breathing is required. And there should be plenty of vegetables and fruits in the diet.  So the obesity in the body goes away.

 Obesity, obesity: - This disease causes the body to lose its agility forever, so the heart, liver, etc.

Lean Massage and Sunbathing: -

 Weakness: In this disease, a person becomes very thin. And because of this, he is not able to work. It is very difficult. His strength is decreasing. Excess fat in a person's body is of no use.  In this case, they should start doing Hastapadas. They should do it for at least four minutes. Uttanapadasana, along with Yoga Mudra should be done for four minutes.  Definitely do massage. And vegetables should be included in the diet. So the body will stay healthy.

 Paralysis and seats: -

 Hemiplegia: -This is paralysis due to too much stress on the brain. The sides of the body are paralyzed, some people are paralyzed, and some patients have very paralyzed muscles.  The opposite action helps another.

Halasana should be started in rheumatism: -

 Rheumatism: - In all types of rheumatism, treatment like sweating is prescribed.  Therefore, this asana therapy is also very important. It should be started with Halasana, Karna Pidasana, Ustrasana, Matsasana, Paschimottanasana, Bhujangasana, respectively. The asanas should be done for at least two minutes.  , Should be included. Also massage, sunbathing, bhasarika, always do.

 Toothache: - For all types of toothache, do Shirshasana, Sarvangasana, Matsyasana, Karnapidnasana, Viparit Karni, Asana. Do Singh Bhasarika. Do Mitahar. Use plenty of fruits and milk in the diet.

 Weakness should not occur after asana: -

 Tuberculosis: It is necessary to do this exercise when there is no fever. Do the opposite. Do asanas for two minutes. Do yoga asanas, Pawan Muktasan, Hastapadasana. Do these asanas too. Do these asanas very slowly.  If there is a feeling of weakness, then there is a mistake in it.

Nightmares require exercise and walking:

 Nightmares: In nightmares, the mind is very weak. Because if the mind is healthy, the body will also be healthy. Therefore, Sarvangasana should be started. Exercise for one to three minutes.  And eat less at night. And when you go to sleep, wash your hands and feet and go to bed. And bread, milk, chapati, food should be in your diet. Also, sunbathe, and take a short walk in the open air.

 Stomach cramps: Stomach cramps can be caused by a number of reasons. Some people have pain when there is no food in the stomach before a meal. And it stops after a meal. Some people start having pain if food or any substance gets into the stomach. So there is an effective remedy for this disease.  Shavasana should be done for at least five minutes. Then start the asanas from Suptavajrasana. Asanas should be done for at least three minutes. Then Matsyasana, Mayurasana, Pavanmuktasana, Halasana, these asanas should be done.

Headache: Some people have a lot of headaches. It also affects someone's head. It affects their intellect. Nothing is noticed. A person's body becomes restless. They do not feel hungry. They do not crave for food.  Do this posture for at least four minutes. Then do Yoga Mudra, Shirshyasana, Shalabhasana, Dhanushyasana, Hastapadasana. Do these asanas regularly for at least one to two minutes.  .

 Cold: -Cold is a disorder that is found in many people. And cold children have very low brain strength.  So first start from Shirshasana. And do Asana for two minutes. Then Bhujangasana, Ardhamatendrasana, Janushirsana, keep doing these asanas.  And each person should decide his own seat time.  And that time should not be more than one minute. Then inhale. Use milk, fruits, vegetables in the diet.  And keep a fold of milk on the forehead while sleeping. Also, make sure to put two to three drops of ghee in the nose. And boil the water and drink it.

Respiratory disease / Asthma: -This disorder is very common in cold. And therefore it is very important to avoid cold.  In this case, you should start with Paschimottasana. Do yoga postures, opposite deeds, Halasana asanas.  And then after the asana, take a deep breath, do lion bhasarika. And the diet should include cow's milk, goat's milk. Mitahar should be.  And in the evening you should do asanas to relax.

 They fast: -

 Because fasting is very important in a person's life.  Your body is a kind of machine. Because if you do something with the machine, it is natural for it to malfunction after a while. And so whether the machine needs rest or not to keep it running properly.

 The same thing happens with our bodies.  Because in digestion the food we eat stays in the stomach. And in such cases fasting is very necessary.  Then such fasting gives rest to the stomach.  And so the digestive system destroys the blood of contaminants and toxins.

One more thing is important when it comes to fasting.  Because fasting does not cure your illness, it is very important for your health.  Because if a person has any ailment, what he does is take medicine and it is always cured.  Sometimes fever comes, eyes get cold, sometimes it is very important in the body.  And the body has to work hard to destroy the toxic fluids in the body.  And then fasting is much more beneficial than taking medicine at such times.  This is because the temperature of the blood in the body rarely rises.  So the man can't stand anything.  Then the person becomes very irritable. Or there is a cold in the blood.  And then that person becomes slow. And in both these cases fasting will be very useful.  People who are religiously inclined are told to fast.  The reason is that the body and the mind are not different but one.

 Look, the mind of a person depends on his diet and habits.  Of

Older people, children and people who are physically weak should not fast because it does not cover their body. Therefore, they should have a little breakfast in the morning.  And don't eat bananas, lemon juice, buttermilk, milk, these foods must be eaten. And do not take anything back after eating.  Fasting is very beneficial in the following types of diseases.

 People with flatulence, rheumatism, rheumatism, indigestion, constipation, high blood pressure should fast at least once a week.  This will reduce the inconvenience caused by the above disorders. Because fasting is a gift given by nature.  Everyone should use it to make their precious life happy.

माणूस रोगी कशामुळे होतो

             माणूस रोगी कशामुळे होतो

आजच्या समाज रचनेत इतके स्वातंत्रतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे की ,कोणत्याही व्यक्तीवर कशाचेच बंधन नाही. पूर्वीच्या आचार्यांनी धर्माच्या नावाखाली आरोग्याचे काही नियम घातलेले होते.आपल्या घरातील मोठी माणसे सोज्वळ असे वातावरण निर्माण करत.आणि त्यांचा आदर पण करत.आणि आता तर सगळे त्याच्या उलट होत आहे.

कारण त्या माणसाच्या खाण्यावर बंधन नाही, विचारसरणी वेगळी आहे, त्याच्या निद्रेवर सुध्दा बंधन नाही, त्यामुळे माणसाचे तोल सुटलेले आहे,माणसाचे मूळ रोग होण्याचे कारण म्हणजे अहितकारक त्यांचा आहारविहार आहे.आताच्या शिक्षणाच्या पद्धतीमुळे विद्यार्थ्यांना परगावी राहावे लागते. आणि ते विध्यार्थी एकटेच असल्याने आहाराचे नियम त्यांना पळता येत नाही. पूर्वी गुरुगृही राहण्याची सोय होती. त्यामुळे गुरू त्या विद्यार्थ्यांवर नीट लक्ष ठेऊन असत,आणि तो विद्यार्थी एक चांगला नागरिक कसा बनेल यासाठी ते प्रयत्न करत असत. पण आता तो काळ खूप दूर गेला आहे. आणि माणूस भरकटला गेला आहे.

सरकार वेगवेगळ्या प्रकारची दवाखाने काढून आपल्या जनतेची सेवा करीत आहे. समजा माणसाला एखादा रोग झाला  तर त्या रोगावर निदान करण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत. आता वेगवेगळे पदार्थ हे चांगल्या पद्धतीने निर्माण व्हायला पाहिजेत म्हणून आधुनिक पद्धतीच्या सोयी सुविधा निर्माण होत आहेत. उत्तम द्राक्ष किंवा अंजिराच्या बागा चांगल्या पद्धतीने होण्यासाठी त्यावर पडणाऱ्या रोगाच्या नासाकरिता वेगवेगळी जंतुनाशक पुरवली जात आहेत.त्यांचे फवारे उडविले जातात.व उन्हाळ्यात ती द्राक्षाची बाग उत्तम प्रकारे फुलली जाते.बहरली जाते.फळे सुध्दा चांगली येतात.पण या जंतुनाशक औषधांच्या फवाऱ्यामुले त्या द्राक्षात अगर त्या अंजीरावर त्यातील काही भाग तसाच राहतो.आणि ती फळे तशीच बाजारात विक्रीसाठी उपलब्ध असतात. सामान्य माणसाला ह्या धोक्याची कल्पना नसते.आपण कोणताही विचार न करता ती फळे खातो.त्यामुळे त्या फळांवर जंतू नाशकाकरिता मारलेली विषारी द्रव्ये ही माणसाच्या पोटात जातात.विड्याच्या पानावर नुशी ही कीड असते.ही कीड हाताने मारत असत.पण हल्ली ही कीड जंतूनशकाच्या फवाऱ्याने मारली जाते.आणि म्हणून तो फवारा विड्याच्या पणावरही आपोआप जातो आणि आपण ती पाने न धुता खात असतो. त्यामुळे मनुष्य ह्या सगळ्या रोगाच्या आहारी जाऊ शकतो.
माणसाला रोग दोन प्रकारच्या आहार विहारामुळे निर्माण होतात.एक खूप पोषक आहार व अति खूप उत्तम विहार ,दुसऱ्या प्रकारचे रोग पुरेसा पोषक आहार आणि पुरेसा पोषक विहार ह्याच्या कमतरतेमुळे होऊ शकतात.

आज ह्या समाजात अगदी आबाळ वृद्धांपर्यंत खूप उत्तम आहारामुळे सारखी लघवीला होत असते.त्यामुळे ह्याचा भुकेवर सुध्दा परिणाम होत असतो.आणि त्याचबरोबर रात्री झोपेत लाळ गळत असते.आणि मग थकवा येतो. जी व्यक्ती नेहमी आकंठ भोजन करते,तूप,तूप,लोणी,ह्यांचे सेवन करते.लाडू मिठाईसारखे पदार्थ ते नेहमी खातात.त्यामुळे त्यांना हे रोग होतात.आणि 35 ते 40 वर्ष्या पर्यंत व्यक्तीला मधुमेह, रक्तदाब, अशक्तपणा, जीव घाबरून जाणे,पोटात वायू धरणे,वायू कोंडणे,अन्नाची रुची न लागणे.स्तुलता, इसब,गचकर्ण, खरूज,नायटे,संतती न होणे, हे विकार होतात.

म्हणून आरोग्यासाठी काही महत्त्वाच्या गोष्टी आहेत त्या खालील प्रमाणे,

1) सकाळी लवकर उठून रोज थोडा व्यायाम करावा. मग नंतर स्नान व प्रार्थना आपल्या नितिनियमप्रमाणे परमेश्वर चिंतन करावे.त्यामुळे चितसुधीं होते.आणि मन उल्हासित होते.मनाला सुख मिळतो.त्यामुळे माणूस निरोगी राहतो.

2) जेवनामधील अंतर हे चार ते पाच तास असावे.

3) आहारामध्ये चांगले अन्न असावे.

4) चांगले पदार्थ जास्त अतिसेवन करणाऱ्या वेक्तींनी आंबट,गोड पदार्थ जरूर खावे.

5) माणसाला जेवढी भूक लागली आहे तेवढाच आहार घ्यावा.

आपण निरोगी असावे, खूप जगावे, खूप जगावे, जगाचा आनंद घ्यावा,असे सर्वांना वाटते.आपण काही खाल्ले तरी ते पाचवे,आणि कधीही आजारी पडू नये, खूप श्रम करण्याची ताकद आपल्यात असावी,आणि आपला सोशिकपणा वाढावा असे वाटते.

पण वयक्तिक आरोग्याचे अज्ञान खूप माणसामध्ये दुसून येते,आपण कुठे चुकतो आहोत? हे त्याचं त्याला समजायला पाहिजे. पण असे काही घडून येत नाही. काही लोकांना वाटते की शरिराला चांगले अन्न मिळत नाही. म्हणून आपण अशक्त होत चाललो आहोत. तर काही लोकांना वाटते की ,आपणाला मानसिक आरोग्य लाभला नाही. म्हणून मन खूप कष्टी होत असते. काही लोकांना तर हवामान मानवत नाही. ह्या सर्वांसाठी उपाय आहे की आपल्या राहाणीत आणि विचार सरणीत बदल केला जावा.

काही आनुवंशिक विकार व उपजत व्येंगे सोडल्यास प्रत्येक माणूस हा जन्मापासून निरोगी असतो.व त्याच्यामध्ये रोग निवारण शक्तीसुद्धा खूप मोठी असते.माणसाने ही आपली नसर्गिक शक्ति जतन करून ठेऊन तर माणूस सहसा आजारी पडू शकणार नाही.

सुंदर आणि निरोगी जीवन जगण्यासाठी चांगले आहार व विहार यांची युक्तीने योजना करावी आहार आणि उपवास ,व्यायाम आणि विश्रांती यांची सांगड घालणे हे तर खूप चांगले काम आहे. अपुऱ्या पोषणाने वाईट अवस्था झालेल्या एका रुग्णाची माहिती एक सात वर्षाचा ,तो अगदी म्लान अवस्थेत होता.त्याच्या तोंडावर बसलेली माशी सुध्दा उडवण्याची ताकत त्यात नव्हती. रुग्ण तपासणी करताना त्याचे पुरेसे पोषण होत नाही असे दिसून आले, घरची परिस्थिती खूपच हलकीची ,आणि त्यामुळे पुरेसे पोषण करणे  त्या बालकास घरी ठेवले,रोज सकाळी नारळाचे पाणी व नंतर दूध,नारळाचे दूध, त्याच्या अंगास लावून उन्हात ठेवत असे,आणि प्रवाळ चद्रपुटी , एक महिन्यानंतर त्या बालकाच्या चेहऱ्यावर टवटवी आली. आता त्याची प्रकृती खूप चांगली आहे.

अवघ्या 18 वर्षाचा आजारी मुलगा ,त्याची अंगी खूप मास लठ्ठपणा, त्याला चालताना दम लागायचा, त्याच्या बुद्धीवर आणि स्मरणशक्तीवर परिणाम झाला होता, रोज त्याला ताक आणि सातूचे पीठ देत,काही आसने, व चालण्याचा व्यायाम, असे केल्याने त्याच वजन 15 दिवसांमध्ये 10 पौंडने कमी झाले. हा दिनक्रम असाच चालू ठेवला आणि त्याची तब्बेत नॉर्मल होऊन तो आता कुस्ती खेळू लागला आहे. आणि आता त्याची तब्बेत सुधारली आहे.

म्हणून माणसाने आपल्या आहार ,विहारावर नियंत्रण ठेवल्यास माणूस कधीही रोगाच्या आहारी जाणार नाही. आणि त्याचे आयुष्य सुध्दा सुख समृद्धी जाईल.

रोगावर प्रतिकार कसे कराल:

निसर्ग हा आपल्या शरीरातील दोष नाहीसे करण्याचा प्रयत्न करत असतो.आणि आपण मग त्या नैसर्गिक क्रियेत जराशी नियंत्रणपणा ,सदाचार, आहारावर नियंत्रण ,विश्रांती ह्या गोष्टींची मदत झाली तर शरीर आरोग्यसंपन्न बनेल व आपले आयुष्य हे दीर्घायुष्य बनेल.

खर पाहायला गेलो तर, आहारावर आपले नियंत्रण असले म्हणजे रोग आपोआपच दूर होत जातात.तसेच आपल्या रोजच्या आहारात मधुर,आम्ल, लवण,तिखट, खारट, कडू,तुरट,हे रस कमीअधिक प्रमाणात आपल्या शरीरात आवश्यक आहेत.गोड, आंबट,खारट,रसाच्या योगाने वातदोष कमी होतो. तुरट,गोड, कडू,रसाचे पदार्थ हे पित्तदोष नाहीसे करतात.आणि कडू,तिखट,रसाने कफदोष नाहीसे होतात.

आपल्या शरीरात कोणताही दोष,निर्माण झाला तर कोणत्या तरी दोषांची प्राबल्य त्यात असतेच.आपल्या शरीरात कोणत्या दोषाचे प्राबल्य हे तज्ज्ञांच्या मदतीने समजून घेणे आवश्यक आहे. ज्या पद्धतीने आपला आहारविहार ठेवावा, वात दोष शरीरात वाढले असता बस्ती हा फार चांगला उपचार आहे.अंगात चमक मारणे,हातापायाची सांधे दुखणे,पपाठ दुखणे,कोणती तरी शीर आखडून त्यात वेदना होणे,वगैरगोष्टी होऊ लागल्या म्हणजे सर्वसाधारण वेक्तींनी आपणास हा त्रास वातदोषमुले होत आहे असे समजावे.आणि आपल्या आहारविहार मध्ये  त्याप्रमाणे  बदल करावा.सर्वसाधारणपणे आपण उपचार चालू करताना तज्ज्ञाचे मार्गदर्शन घेणे आवश्यक आहे. वरिल दोष आपल्या शरीरात सुरू झाले किंवा सुरु होण्याची चिन्हे दिसू लागली म्हणजे रोज अगर दिवसा आड बस्ती घ्यावा. बस्ती म्हणजे एनेमा रोज पाण्याचा बस्ती खूप चांगला परंतु रोज वयोमानाप्रमाणे एक तोळा नागरमोथा आणून त्यात एक शेर पाणी घालून तो नागरमोथा उकळावे(नागरमोथा कुटावी) पाणी अर्धेच उरवावे. मग ते पाणी गाळून त्यात अर्ध कप गाईचे दूध तो बस्ती घ्यावा. त्यामुळे शरीरात उत्पन्न होणारा वात दोष नाहीसे होतात. नंतर तिळाचं तेल हे खूप वातहारक आहे. कोणत्याही वात विकारावर तिळाचे तेल हे पोटात घेण्यास हरकत नाही. त्यामुळे वातदोष कमी होतात.वरून हळूहळू शरीरास व्यथा असणाऱ्या भागास लावून सूर्यप्रकाश भरपूर प्रमाणात घ्यावा. आपल्या शरीरामध्ये प्रतिकारशक्ती निर्माण होण्यासाठी तेल खूप उपयोगी पडते. तसेच वाताचे शमन करणारा रस म्हणजे लवण रस.लवण रस योग्य त्या प्रमाणात पोटात घ्यावा. लवण रसाचा शेक हा अत्यंत महत्त्वाचा आहे. लवण रस,मीठ,सैंधव वैगरे बारीक करावे व ते त्याची पुरचुंडी गरम करून दुखऱ्या भागावर शेक द्यावा.लवण रस पोटात घ्यावा.

पित्त दोषमुळे निर्माण होणाऱ्या विकारांवर 'विरेचन' हे मोठे  उपचार कर्म आहे.पित्त विकारांमध्ये एखादेवेळी अंगावर गांधी येतात,मळमळते, अन्नदोष होतो, तेव्हा अश्यावेळी विरेचन घेणे गरजेचे असते. विरेचन द्रवमध्ये त्रिफळा, एरंडतेल,सोनामुखी,नळीटेड ,हे जिन्नस वापरावे.पोटामध्ये कडू रसाची युक्तीने योजना करावी. कारण तो पित्तशामक आहे.पित्तदोषावर तूप हे खूप श्रेष्ठ द्रव पोटात घेणे योग्यच आहे.

आता कफ दोषामुळे माणूस हा नेहमीच घाबरून जातो. छातीत कफ धरलेला असतो.माणूस हा सुस्त झालेला असतो. कफ दोषावरील श्रेष्ठ उपचार कर्म म्हणजे 'वमन' वांती करून कफ बाहेर काढणे.यासाठी जेष्ठमध, मध,वेखंड, इत्यादी पदार्थांचे काढे पोटात द्यावे. त्यामुळे वांती होऊन कफ नाहीसा होतो. कफ असणाऱ्या व्याधींवर तिखट, कडू,आणि तुरट,हे रस क्रमाने वापरतात. ह्या रसाची आहार द्रव्ये पोटात घ्यावी. तिखट रस प्रथम वापरण्यात आल्यामुळे कफामुळे आलेला बुळबुळीतपणा,जडपणा, सुस्ती कमी होते, पण कडू रसाचा संस्कार करून वेगवेगळी आहार  द्रव्य बनवून ती खाण्यास द्यावी. कडू रसाच्या आहारामुळे  तोंडाचा गोडपणा कमी होतो व कफ नाहीसा होतो. कफदोष हा स्निग्ध पदार्थ शरीरात जास्त प्रमाणात गेल्यावर होतो. त्यामुळे तुरट रस स्निग्धपणा कमी करतो.

पित्तदोषाने आम उत्पन्न होतो. पित्तजन्य व्याधींवर गोड, कडू,तुरट,हे रस वापरावे.कडू रसाने आमचे पाचन होते. पित्तदोष उत्पन्न झाला असता गोड रसाने त्याचे शमन होते.गोड रसाची कोणतीही द्रव थंड,पचावयास जड आणि पचली म्हणजे शक्ती दायक आहेत.नंतर पित्तदोष शमन करण्यासाठी रस प्रधान द्रव्ये द्यावीत.

वातदोषावर खारट रसाची द्रव प्रथम द्यावीत.खारट रसाच्या अन्नाने व द्रव्याने वातरोग लवकर बरे होतात. खारट रस हा जड असल्याने वजन वाढते.

मनुष्याला होणारे रोग व त्याचे प्रकार अनेक आहेत.ग्रंथां मधून अनेक रोगांची कारणे, लक्षणे दिली आहेत.तरीसुद्धा असे खूप रोग माणसाच्या शरीरात उत्पन्न होत आहे की ज्याचे निदान होत नाही. कारणे समजत नाहीत. त्यावेळी घाबरून न जाता आपणास योग्य वाटेल ते द्रव्ये योजना करावी.व रोग नाहीसा करण्याच प्रयत्न केला पाहिजे.

एक-एक रसाचे एकच द्रव्ये न वापरता अनेक द्रव्ये एकत्र करून वापरावी.म्हणजे रोग नाहीसे होतात. दोषाचा अधिकपणा उत्पन्न झाला म्हणजे रोग व ते सम स्तिथीत असले म्हणजे आरोग्य, आपल्या रोजच्या वापरात रोग रोगनाशक द्रव्ये न वापरता वेगवेगळी आहार रस द्रव्ये युक्तीने वापरली जावीत.म्हणजे चांगले आरोग्य मिळेल व आपल्या अंगात प्रतिकार शक्ती निर्माण होऊन आपण आरोग्य संपन्न होतो.

............................................................................

English Translate:

In today's society, there is such an atmosphere of freedom that no one is bound by anything.  Earlier teachers used to impose some rules of health in the name of religion. The elders of our house used to create such an atmosphere and respect them.

 Because there is no restriction on the eating of that person, there is no restriction on his thinking, there is no restriction on his sleep, so the balance of the person is lost, the cause of the root disease of the person is their unhealthy diet.  And since they are the only students, they cannot escape the rules of diet.  Gurugriha used to be a place to stay.  So the Guru would keep a close eye on the students, and they would try to figure out how to make the student a better citizen.  But now that time is far gone.  And the man has gone astray.

 The government is serving its people by removing different types of hospitals.  Suppose a person has a disease, they are trying to diagnose the disease.  Come on

In today's society, even the weakest of the elderly have a very good diet and urination. So it also affects the appetite.  A person who eats a lot of food, consumes ghee, ghee, butter, etc.  , Flatulence, loss of appetite.

 So there are some important things for health as follows,

 1) Get up early in the morning and do some exercise every day.  Then after bathing and praying, the Lord should meditate according to his daily routine. Therefore, the mind becomes happy.

 2) The interval between meals should be four to five hours.

 3) The diet should include good food.

 4) People who overeat good foods should eat sour, sweet foods.

 5) A person should eat as much as he is hungry.

Everyone wants us to be healthy, to live a lot, to live a lot, to enjoy the world.

 But ignorance of personal health is ingrained in many people, where are we going wrong?  He should understand this.  But that doesn't happen.  Some people think that the body does not get good food.  So we are getting weaker.  So some people think that you have not got mental health.  So the mind is very hard.  Some people don't even like the weather.  The solution to all of this is to change the way you live and the way you think.

 With the exception of some genetic disorders and congenital malformations, every human being is healthy from birth. He also has a great deal of healing power.

To live a beautiful and healthy life, plan a good diet and exercise. Combining diet and fasting, exercise and rest is a very good job.  A seven-year-old patient was reported to be in a very poor state of mind due to malnutrition.  Examination of the patient revealed that he was not getting adequate nutrition, the conditions at home were very mild, and so he kept the child at home to get adequate nutrition.  A month later, the boy's face lit up.  He is in good health now.

 A sick 18-year-old boy with a massive obesity in his arms, shortness of breath while walking, his intellect and memory were affected, he was given buttermilk and barley flour daily, some asanas, and walking exercises, the same weight loss by 10 pounds in 15 days.  .  He continued his routine like this and his wrestling has returned to normal and he is now a wrestler.

How to fight the disease:

 Nature is trying to get rid of the defects in our body. And if we help in that natural activity with a little bit of control, virtue, control over diet, rest, then the body will become healthy and our life will be long.

 In fact, having control over your diet means that diseases go away automatically. Also, in your daily diet, sweet, sour, salty, spicy, salty, bitter, astringent, these juices are more or less required in your body. Sweet, sour, salty, juicy.  Yoga reduces flatulence.  Astringent, sweet, bitter, juicy foods eliminate bile defects. And bitter, spicy, juice eliminates phlegm defects.

 If there is any defect in your body, then the predominance of any defect is in it. It is necessary to understand the predominance of any defect in your body with the help of experts.  Basti is a very good treatment for the manner in which your diet should be maintained, when the vata defect has increased in the body. Shining limbs, joint pain in the limbs, back pain, pain in any head, etc.

'Virechan' is a great treatment for the disorders caused by bile defects.  Use Triphala, Castor Oil, Sonamukhi, Nalitad in the laxative. Use bitter gum in the stomach.  Ghee is a very good liquid for bile.

 Now the man is always scared because of the cough defect.  There is a cough in the chest. The person is lethargic.  The best treatment for phlegm is to vomit and get rid of phlegm. For this, extract of jestha honey, honey, vekhand etc.  This causes dehydration and loss of phlegm.  Reddish, bitter, and astringent juices are used in the treatment of phlegm.  This juice should be taken in the stomach.  The first use of chili juice reduces the irritability, heaviness and lethargy caused by kapha, but the bitter juice should be treated with different foods.  A bitter juice diet reduces the sweetness of the mouth and eliminates phlegm.  Mucus is a fatty substance that builds up in the body.

Salt juice should be given first for flatulence. Rheumatism is cured quickly with salty juice food and liquid.  Salt juice is heavy so weight gain.

 There are many types of diseases that affect human beings. The causes and symptoms of many diseases are given in the scriptures. However, there are many diseases in the human body that are undiagnosed.  The reasons are not understood.  At that time, without panic, you should plan the substances that you think are appropriate. And you should try to eradicate the disease.

 Instead of using a single juice, one should use several substances together. This means that diseases disappear.  If there is an excess of guilt then it means disease and if it is in the same condition then it means health.

विविध प्रकारचे मसाले व फायदे

              

लवंग :                                                        

मसाल्यात महत्वाचा पदार्थ आहे तो लवंग कारण सर्वच ठिकाणी 

म्हणजे शाकाहारी, मावसाहरी , अश्या सर्व ठिकाणी आपण लवंग वापरत असतो.त्याचप्रमाणे ही सुगंधी आहे.आणि कफहाराक आहे.आणि ह्याचा काढा घेतल्यामुळे भूक सुध्दा लागते.त्यामुळे हुशारी वाढते. ताप आला की लावंगाचा वापर करतात. रक्तातील  शक्ती वाढवण्यासाठी फुफुसाची स्वास घेण्याची क्षमता वाढते. लवंगाच्या काढ्यानी तडस पण जाते. शरीरातील रक्त वाहून नेण्याचं काम करणाऱ्या शिरांचे आकुंचन प्रसरण करण्याची शक्ती कमी होते. तेव्हा लवंग काढा करावा.

मूत्रपिंडातीळ सर्व दोष नाहीसे करण्याची शक्ती ह्या लावंगमध्ये आहे.त्याचप्रमाणे सूज येते, व्रण येतात,ह्या सर्वांसाठी लावंगाचा काढा जरूर घ्यावा.हा उचकी,वांती खोकला,यांचा नाश करतो.

 सर्दी असेल तर : खूप लोकांना सर्दी होत असते. नाकातून सारखे पाणी येत असते. त्यामुळे सारख्या शिंखा येतात. डोके हलके झालेले असते.तेव्हा लवंग,सुंठ,यांचा काढा करून त्यात थोडे मध घालून व लवंग,सुंठ,उगाळून तो गंध गरम करून त्याचा नाकावर लेप करावा.आराम पडतो.

दमा असेल तर :  दमा हा आजार खूप लोकांमध्ये आढळतो .त्यामुळे सारखी झाप लागलेली असते. काही लोकांना तर दमात कफ पडतो.श्वास गुदमरून जातो .तर अश्यााावेली लवंग खूप उपयोगी पडेल. त्याच्या वापरामुळे कफ सुटतात. घसा पण मोकळा होतो लवंग तोंडात घ्यावा.आणि 25ते30 लवंग जेष्टमध थोडे कुटावी व त्यामध्ये पाणी घालून त्याचा अष्टमांश काढा करावा व त्यात थोडा मध किंवा खडीसाखर घालून सकाळ संध्याकाळ घेत राहावे.दमा काही दिवसानी बरा होतो.

रातांधळेपणा: काही लोकांना रात्री खूप कमी दिसते.त्यावेळी शेळीच्या मूत्रामध्ये लवंग उकळून डोळयात घाला.डोळ्याला थोडा चटका बसतो.पण लवकर आराम पडतो.

पांढरी आव: खूप लोकांचं पोट दुखून पांढरी आव पडते.मुरडा होत असतो.अश्यााावेली लवंगपूड करून मधातून चाटण करा.आव काही दिवसानी कमी होते.लवंग हे थोडे तिखट असते,पण तिचा विपाक हा गोड असतो.त्यामुळे उष्णता वाढ घेत नाही.

दंतशूल: सारखी दाढ, दात, दुखत असतात.दाढा सुजतात,तेव्हा खूप ठणका लागतो.कुठलीच गोष्ट सुचत नाही, तेव्हा अश्यााावेली तेलाचा बोळा दातात धरावा.काही दिवसांनी आराम पडतो.

ओकारी: खूप करून स्त्रियांच्या बाबतीत गरोदरपणात त्यांना ओकारी येते.त्या ओकून ओकून खुप थकलेल्या असतात. अश्यााावेली लवंगाचा चूर्ण डाळिंबाच्या रसात एकत्र करून दिले तर उलटी नक्की थांबेल.

कफ खोकल्यावर: अश्यााावेली तवा लाल करा,त्याच्यावर 5 लवंगा घेऊन आणि त्या भाजून ,त्या लवंगा वस्त्रगाळ करून गोकर्ण वनस्पतीच्या रसामध्ये थोडासा खल करावा.व ते वाळवून ते चूर्ण मधातून घेत राहावे.

दालचिनी:

दालचिनी: दालचिनी ही एक साल आहे.ती पातळ ,ठिसूळ,गोड, खूप वळकट्या पडलेली असते.ही थोोडी उष्ण आहे.ही मसाल्यात हिचा खूप वापर केला जातो.त्याचप्रमाणे ही दिपन अशी आहे.हिचा सेवणात वापर केल्यामुळे त्वचाला उत्तेजन मिळते.व जठर रस वाढतो.तसेच अन्नपचन सुधारते.आणि दालचिनी उष्ण आहे त्यामुळे पोटात वात धरू शकत नाही.पोट गुरगुर करत नाही.पोटातील वायू सरकतो.दलचिनीच्या अंगी रक्तातील लहानकण वाढवण्याची शक्ती असते.

दालचिनीचा उपयोग व फायदा:

संधिवातावर: कधी कधी सगळे सांधे दुखत असतात. चालताना खूप त्रास होत असतो.सारख्या बारीक कळा येतात. तेव्हा तुम्ही सांध्यांना सावकाश तेल लावून वाफेने शेकावे. पोटात घ्यावे. त्यामुळे सांध्याची सूज कमी होऊन सांध्यांचे दुखणं कमी होते.

कृमीदातावर: सारखं दात दुखण्याची सवय खूप माणसांना असते. दातांना खूप झणझणी येते.खूप कळा पण येतात.थंड पाणी पिले तरी दातांना खूप झोंबते. तेव्हा तुम्ही तिळाच्या तेलाच्या गुळण्या करा.आणि गुळण्या करून झाल्यावर दालचिनी तेल कापसात घालून त्याचे बोळे तयार करावेत व  ते बोळे दातांमध्ये धरा. त्यामुळे कळा थांबतात.

तापावर: थंडीमुळे ताप येतो,सगळे शरीर दुखत,आणि तेव्हा माणसाची शक्तीपन कमी होत गेलेली असते. तेव्हा फक्त असे वाटते की स्वस्थ बसून राहावं.काही काम करीत असल्यास थकवा जाणवतो. तेव्हा दालचिनी,सुंठ,2/3 मिरे,लवंग व त्यात थोडा गवती चहा घालून पावशेर पाणी घालून त्याचा काढा करावा आणि तो काढा सकाळी व सायंकाळी घेत जावा. ताप काही दिवसानी फरक पडतो.

गर्भाशयाचेदोष: दालचिनी गर्भाशयदोष घालवते,गर्भाशयाचे संकोचन हे दलचिनीमुळे होत असते.आणि गर्भाशयाची शिथिलता यांच्या सेवनाने कमी होते.तेव्हा पिंपलमूल दालचिनी सम भाग व थोडी सुंठ एकत्र करून मधातून देत जावी.काही दिवसानी खूप आराम पडतो.

दालचिनीचा अर्क: काय करावे तर एका पसरट वाटीवर फडके पसरून त्याच्यावर दालचिनीची पूड पसरावी .आणि त्यावर अभ्रकाचा पत्रा ठेऊन त्यावर विस्तव ठेवा. मग वाटीत दालचिनीचा अर्क पडतो.तो अर्क डोक्यास लावावा .व खोकल्यावर वापरतात.

वेलची:वेलची ही सुगंधी वनस्पतीमध्ये मोडते.ही वनस्पती खूप उपयोगी आहे.साधारणपणे थंड प्रदेशात ह्या आपल्याला पाहायला मिळतात.आपल्या मिळतात.आपल्या भारतामध्येकोचिंमध्ये,मलबार,मद्रास,तसेच कर्नाटक या ठिकाणी खूप आढळतात.वेलचीचा मुख्य गुण हा सुगंधी आहे.आणि थोडे पित्तकरही आहे. हे योग्य प्रमाणात दिले तर दमा,कफ,खोकला,वांती,ह्यासर्वप्रकारच्या रोगावर वेलची खूप फायद्याची आहे.

अमातीसार: पोटात मुरडा येतो,आणि नंतर टॉयलेटला होते.सारखे टॉयलेटला जावे लागते.पोटामध्ये खूप कळा येतात,माणसाला काही सुचेनासे होते,अश्यावेळी वेलची सोलुन घायची आणि त्याचे दाणे तुपामध्ये भाजून घ्यायचे,नंतर त्याची बारीक पूड करायची आणित्यात थोडी साखर घालून ती रोज थोडी थोडी घ्यावी. काही वेळाने आराम पडतो.

स्रियांच्या अंगावरून खूप वेळ जात असते.अंगामध्ये ताप आल्यासारखे वाटते.कंबर दुखत असते.तोंडाला पण कोरड पडलेली असते.कोणतेही काम करत असताना त्रास होतो.बेचैनी निर्माण झालेली असते.तसेच रक्तप्रदर व रक्तांश,ह्या दोन्ही विकारावर वेलचीचे दाणे ,केशर,जायफळ, जायपत्री, वंशलोचन,नागकेशर,शंखजिरे,औषधाचे समभाग चूर्ण करून ठेवावे.त्यात केशर अर्धेभाग घालावे.सकाळी मध,गाईचे तूप,खडीसाखर,एकत्र करून खावे.भरपूर काम करू नका तरच आराम मिळेल.

कधी कधी वरचेवर खोकला येतो,खोकला आली की कफ लवकर पडत नाही. अश्यावेळी छाती खूप दुखते.आणि कफाचे बडके पडतात. कधी घशाला कोरड पडलेली असते.कधी कधी तहान लागते तर कधी अजिबात लागत नाही.भूक अजिबात लागत नाही, तोंडपन गोड होते.सारखी सुस्ती येते,मन बेचेन झाल्यासारखे वाटते, जेव्हा अशी लक्षणे दिसून येतात तेव्हा, वेलची,खडीसाखर, समान घ्या, आणि त्याचा चवथा भाग आणि त्यात सैंधव घालावे.व त्याचे चूर्ण करून त्या चूर्णातील 1 भाग चूर्ण ,मध एकत्र करून ते मिश्रण सकाळी,व संध्याकाळी जरून घेत जा,कफदोष नाहीसे होतात.

कधी कधी डोळ्यांची खूप आग होत असते. डोळे आणि पाय खूप जळजळतात,डोळ्यांची नजर कमी होते.कधी डोळे लाल होतात.मनुष्य अस्वस्थ होतो, अश्यावेळी वेलचीचे दाणे,जायफळ,जायपत्री,बदामाची बी ,ह्या सगळ्यांची एकत्र पूड करायची,आणि त्यात खाडीसाखरेची पूड घालावी, त्यातील सुमारे दोन मासे गाईच्या लोण्यासोबत रोज सकाळी व संध्याकाळी घेत जा.पिवळी, पांढरी,किंवा लाल रंगांची, लघवी होते.लघवी करताना खूप आग होते.त्यावेळी वेलची,गोखरू,शतावरी,एरंडीमुळे या वनस्पतीचा काढा हा दोन्ही वेली सकाळी व संध्याकाळी घ्या.हे औषध प्रत्येकवेळी एक चतुर्थांश घ्यावी व ती कच्ची कुटून त्यात एक पावशेर पाणी घालून एक चतुर्थांश उरवावे व त्यामध्ये साखर घालून घेत जावे.म्हणजे मूत्रघात सुद्धा कमी होत जाईल.

जेपाल नावाची एक शुद्ध अशी वनस्पती आहे.ती शुद्ध करून त्याचा दवा बनवण्यासाठी त्याचा उपयोग केला जातो. पण ती कच्ची पोटामध्ये गेली तर सारखे जुलाब होतात.आणि ही वनस्पती खूप तीक्ष्ण आहे.शक्तिमान बघून पाव तोळा ते अर्धा तोळा वेलची दाणे,व अडमुरे दही एकत्र करून घ्यावे. म्हणजे जेपळापासून होणारा त्रास निघून जातो. जुलाब पण थांबतात. आणि खूप आराम पण वाटतो.

तोंडाचे विकार: मुखपाक, तोंडात लाली येते,तिखट लागू देत नाही, तोंड सोळाल्यासारखं होते. तोंडाला पांढरे डाग पडतात.कोणताही पदार्थ खाता येत नाही, अन्नाची चव समजत नाही. अश्यावेळी वेलचीचे दाणे,भीमसेनी कापूर, फटकीची लाही,व साखर एकत्र करून ते मिश्रण तोंडास लावावे,म्हणजे लाल गळण्यास सुरवात होते.लाळ पडून गेल्यावर तोंड कमी होते.

मोहरी: मोहरी ही नेहमी जेवण करण्यासाठी वापरात आणली जाते, मोहरी तिखट असते,ती आपल्या खाण्यात फोडणीच्या रूपाने वापरतात. ती दाहहरक,उष्ण ,पित्त करणारी,तिखट,रक्तकारक, कडू आहे.ती कफदोष, कृमी,कडू ह्या सगळ्यांचा नाश करतो.

कफनाशक: विषमज्वरामध्ये अनेकदा कफ दोष होऊन छाती भरली जाते,स्वास घेता येत नाही, छातीत व घशात कफाची घरघर चालू असते, अश्यावेळी मोहरी बारीक वाटावी.व ती एका पातळ फडक्यात पसरावी,व ते फडके छाती,पाठ,यावर चिकटून द्यावे,म्हणजे कफ पातळ होतो.आणि छातीपन मोकळी होऊन जाईल.एखादेवेळी मोहरीचा लेप लावला तर कदाचित आग होते,पण घाबरण्याचे कारणनाही,संधीवतासारखे सांधे दुखतात,सूज पण येते,त्यामध्ये कळापण येतात,राहून राहून खूप वेदना होतात,माणूस ह्या आजाराने खूप हैराण होतो,अश्यावेळी मोहरीचा लेप बारीक वाटून लावावा.दुःख नक्की कमी होत जाईल.तुम्ही सारखे जर लेप लावत राहिलात तर एक प्रकारचे पुरळ येते,थोडे खोबरे उगाळून लावावे म्हणजे पुरळ नक्की कमीहोत जातील.

यकृतरोग: यकृतरोगहा अनेक कारणाने होत असतो.यकृताची वाढ झाल्यामुळे पोटामध्ये ओढ लागलेली असते,तेव्हा यकृतमध्ये कठीणपणा आलेला असतो.पोटामध्ये सूज पण आलेली असते.अंगाला व डोक्याला पिवळेपणा आलेला असतो.भूकपण लागत नाही,एखादेवेळी तहानपन खूप लागते.अश्यावेळी मोहरीचा वापर करून लेप लावून पहावा.आणि पोटात वय पाहून सैधव,ओवा,मोहरी,एकत्र करून वाटून गोमूत्रासोबत घ्यावे.गोमूत्र गाळूनच घ्यावे.आणि हे दोन ते तीन महिने घेत राहा नक्की आराम मिळेल.

त्याचप्रमाणे प्लिहारोगामुळे रोगी हा अगदी गळून पडून जातो.अंगात बारीक ताप येतो.भूक तर लागतच नाही.अग्नीमंद होते.सर्व पचनक्रिया कमी ताकद होते.तो रोगी पण पंधरा फटफटीत होतो.तेव्हा अश्यावेळी मोहरीचा लेप द्यावा.आणि पोटामध्ये मोहरी,ओवा,सैधव,पिंपळी,रुईची मुळी एकत्र वाटून ते मिश्रण देत जावे.यकृदोष,व प्लिहावर डाग देने हा सुद्धा खूप परिणामी उपाय आहे.तेव्हा ह्याचा उपयोग नक्की करून पहा,अराम पडतो.

त्याचप्रमाणे मोहरी आहारात वापरतात,मोहरीचे तेल आहारातही वापरले जाते,कोणत्याही वातरोगावर,मुख्यकरून अर्धांगवायू मध्ये माणसाची एका बाजूची सर्व शक्ती खूप कमी होते.अवयव निर्जीव होतात.तेव्हा मोहरीच्या तेलाचे मसाज करून रुईची पाने गरम करून शेकावे.खूप चांगला उपयोगहोतो.ज्याप्रमाणे पाठीत दुःख,सांध्यांचे दुःख,किंवा अधिक ठिकाणी दुःख असते.अश्यावेळी मोहरीचा लेप लावा.तसच त्या तेलाच्या मालिशने सुध्दा आरामपडतो.

सर्दी: खूप लोकांना सर्दीचा आजार होतो.नाक चोंदते,काहीवेळा नाकातून सारखे पाणी येते.डोके सुन्न होते,जड होते,डाक्याला हलकेपणा येतो,माणूस बेचैन होतो.अश्यावेळी सैधव दोन गुंजा,मोहरी तीन गुंजा,पालदोन दोन गुंजा,ह्यांचे मिश्रण मध किंवा पाण्यातून घेत जा.मोहरी बारीक वाटून त्या पुरचुंडीने नाक शेकावे.सर्दी कमी होत जाते.परचुंडीने शेकताना नाकाची आग होऊ शकते.तेव्हा नाकाला थोडे तूप लावावे.आराम मिळेल.

पोटशूळ: कधी कधी हातावर,पायावर सूज येते,काही वेळा चाल जास्त झाल्यास,कामाचा ताण पडल्यास सुजेचे प्रमाणही वाढले जाते.त्यामुळे हात,पाय,जड होतात.अश्यावेळी मोहरी वाटून त्यात थोडे गोमूत्र व सैधव व पालदोन घालून त्याचा लेप करावा. सूज कमी होऊन जाईल.

गळू: मांजरी सारख्या रोगावर मोहरीचा लेप लावला तर गळू लवकर फुटतो.आणि दुःख कमी होते.

अजीर्ण व अपचन: खूप लोकांना अजीर्ण व अपचन होण्याची फार सवय असते.करपट ढेकर सुद्धा येतात,त्यांनी मोहरी,पालदोन हे एकत्र करून ते मिश्रण पाण्यासोबत खावे.अजीर्ण होण्याची सवयच नाहीशी होते.

सुंठ: 

सुंठ: सुंठ ही आपल्या शरीरासाठी खूप महत्त्वाची आहे.आले दुधात शिजवून उन्हात वाळवून त्यापासून सुंठ तयार केलीजाते.सुंठीपासून बनवलेले वेगवेगळे प्रॉडक्ट मार्केटमध्ये आपल्याला पहावयास मिळतात.सुंठ अनेक विकारावर उपयोगी पडते.सुंठ खोकला कफ,वगैरे आजारावर खूप गुणकारी आहे.

1) अरुची: तोंडाला रुची नसताना सुंठीचा फार चांगला उपयोग होतो.

2) तहान लागली तर: तापामध्ये जर तहान लागत असेल तर सुंठेच पाणी जरूर द्या,नक्की आराम मिळेल.

3) घाम येत असेल तर: तापामध्ये खूप घाम येत असतो.तेव्हा अश्यावेळी सुंठीचे पाणी करून ते अंगाला लावले की घाम येत नाही.

4) वांती: आमच्या दोषमुळे होणाऱ्या ओकारीवर आल्याचा रस, मध,व लिंबूरस मिसळा आणि पिण्यास द्यावा.लवकर आराम पडतो.

5) अतिसार: या रोगामध्ये आमपाचक व अग्निदीपक ह्या गुणामुळे फार उपयोगी आहे.

6) अग्निमांद्य: अपचन झाल्यामुळे पातळ टॉयलेटला होत असते.तेव्हा।सुंठीचे चाटण देतात. सुंठ,जायफळ, उगाळून त्यात गूळ व तूप मिसळून ते अग्नीवर कडवून दाट पाचक तयार करतात.

7) पोट फुगणे व दुखणे: ढेकर येऊन किंवा खालून वात सरने बंद झाल्यामुळे पोटामध्ये वात साठत असतो.त्यामुळे पोट फुगते,व दुखते.अश्यावेळी सुंठीचे चूर्ण,व गूळ मउसळून दिल्यास वात बाहेर पडून पोटदुखी व पोटफुगी थांबते.

8) दमा व खोकला: कफ व वात ह्यांच्या दोषमुळे हे रोग होतात.सर्दी व पडसेमुळे होणाऱ्या दमा व खोकला यावर सुंठ व भारंग मुळांचे चूर्ण गुळात मिसळून घ्यावे.

9) आमवात: या रोगामध्ये अग्निमध्यामुळे न पचलेले अन्न शरीरात सांध्यांचे ठिकाणी साठते.त्यामुळे सांधे सुजून कळा येतात.अमपचक, अग्निदीपक, व शूलनाशक या गुणामुळे सुंठ व गोखरू यांचा काढा द्यावा.

10) जीर्णतापावर: सुंठ ताकाचा निवलीमध्ये उगाळून द्यावी.

11) अर्धशिशिवर: पाण्यात किंवा दुधामध्ये सुंठ उगाळून जी बाजू दुखते त्याच्या विरुद्ध दिशेच्या नाकपुडीतून घालावी.

12) थंडी व सर्दीमुळे डोकेदुखी : सुंठ पाण्यात उगाळून कपाळावर त्याचा लेप लावावा.

सुंठ ही उष्ण आहे.सुंठीला विश्वमेशज म्हणजे सर्व जगाचे औषध असे म्हणतात.यांच्यावरून आपल्याला कल्पना येते की,ह्या सुंठीला किती महत्व मिळालेले आहे.कारण आले दुधामध्ये भिजवून आणि उन्हामध्ये सुकवून त्यापासून सुंठ तयार केली जाते.

खोकला : खोकला आला की माणूस खूप कधी कधी बेचैन होतो.काही लोकांना त्याचा इतका त्रास होतो की,खूप हालत होते.तर अश्यावेळी अर्धा इंच सुंठेच तुकडा घेऊन आणि खाडीसाखरेचा तुकडा तोंडात घ्यावा,त्यांचा रस गिळून घ्या असे काही दिवस केले तर खोकला बरा होऊन जाईल .

डोकेदुखीवर:डोके दुखत असेल तर सुंठ दुधामध्ये उगाळून त्याचा लेप कपाळावर लावायचा.डोकेदुखी थांबते.

मंदाग्नीवर: सुंठीला थोडी ठेचायची आणि तिला तिला दुधामध्ये घालून ते दूध लोखंडाच्या पात्रामध्ये तापवून घ्या.आणि त्यामध्ये खाडीसाखरेची पूड घालून ते मिश्रण प्यावे.असे केले तर भूकसुद्धा चांगली लागते.

जिरे: जिरे हा आपल्या आहारमध्ये नेहमीच वापरला जाहा वरणामध्ये,भाजीमध्ये,वापरण्यात येणारा महत्वाचा घटक आहे. जिऱ्याचा पाणी पिलात तर वजन समतोल राखण्यासाठी खूप मदत होईल.कधी कोणाला उचकी लागत असते तेव्हा खूप त्रास होतो तेव्हा जिरा खा,फायदा होतो. जिरा खाल्याने ऍसिडिटी कमी होते.

ह्यामध्ये लोह असल्यामुळे पोटातील अनेक विकार आहेत तेव्हा त्यावेळी जिरा खाल्याने ते विकार दूर होण्यास खूप मदत होते.त्याचबरोबर वात किंवा गॅस यावर जिरा अतिशय उपयोगी पडतो.मनुष्याच्या शरीरातील रक्त शुद्ध करण्यासाठी जिरा उपयोगी आहे.त्यामुळे रक्तामध्ये काही कमी असल्यास तो मदत करतो.जिऱ्यामध्ये व्हिटॅमिन E असते त्यामुळे त्वचेला तेज येतो.ऍसिडिटी असेल तर थोडे जिरे घेतल्यास आराम पडतो.जिरा कोलेस्ट्रॉल कमी करतो,स्मरणशक्ती वाढवतो.

जिरा आपल्या पचनक्रिया सुधारावते,त्यामुळे आपल्याला खाल्लेले अन्न पचवण्यासाठी मदत होते. आणि ह्याचे सेवन केल्यामुळे पोटातील गॅस,ऍसिडिटी, सारख्या समस्या दूर होतात.आणि पचनाच्या सगळ्या समस्या दूर होतात.त्यासाठी 1 ग्लास गरम पाण्यात 1 चमचा जिरा पावडर टाकून प्या नक्की आराम मिळेल.
शरीरात खूप चरबी वाढलेली असते, तेव्हा अश्यावेळी 2 चमचा जिरा घ्या, आणि तो रात्रभर भिजत ठेऊन ध्या.आणि ते पाणी उकळवून चहा सारखे प्या किंवा नुसते चावून जरी खाल्ले तरी आपली वाढलेली चरबी नक्की कमी होईल.
पचग्राम दही घ्या आणि त्यामध्ये एक चमचा जिरा पावडर टाका आणि असे काही दिवस खाल्याने वजन कमी होण्यास खूप मदत होते.त्याचबरोबर जिरा हा ब्युटीसाठी।केला जातो.त्याकरीता जिरा उकळून व थंड करून त्या पाण्याने तोंड धुवा.त्यामुळे चेहऱ्यावर खूप तेज आल्यासारखा वाटतो.आणि चेहऱ्यावर असणारे काळे डाग, किंवा पिंपल्स सुध्दा नक्की जातील.

आपण आपल्या आहारामध्ये दोन ते तीन वेळा वापरात आणले तर कॅन्सर सारखे आजारापासून दूर जाऊ शकतो.त्याचबरोबर जिरा हा आपल्या शरीरातील जे हिमोग्लोबिन आहे त्याची  लेव्हल वाढवतो. पोटात दुखत असेल तर दोन तीन ग्रॅम जिरे पावडरमध्ये मध मिसळा आणि ते खा.आणि काही मिनाटमध्ये खूप आराम मिळेल. कारण जिरे हे पोटातील किडे मारतो.तर असा हा बहुगुणी जिरा आपल्या जेवणात नक्की वापरा.

......................................................................................

English Translate:

 Clove:

 Clove is an important ingredient in spices because it is everywhere

 I mean, we are using clove in vegetarian, non-vegetarian, all such places. In the same way, it is fragrant. And it is a cough suppressant.  When fever comes, they use lavanga.  Increases the ability of the lungs to breathe to increase the strength in the blood.  Clove extract also helps.  The contraction of the blood vessels in the body is reduced.  Then remove the cloves.

 Clove has the power to remove all the defects in the kidneys. In the same way, swelling and ulcers occur. Clove extract must be taken for all these.

 If you have a cold: Many people get a cold.  The same water comes from the nose.  So come the snails.  The head is lightened. Then take out cloves, ginger, add a little honey in it and boil cloves, ginger, heat it and apply it on the nose.

If you have asthma: Asthma is a disease that is found in a lot of people.  Some people get shortness of breath and suffocation. Clove will be very useful.  Its use relieves cough.  The throat is also clear. Take cloves in the mouth. Then grind 25 to 30 cloves of honey and add water to it and extract one-eighth of it. Add a little honey or granulated sugar and take it in the morning and evening.

 Night blindness: Some people see very little at night. At that time, boil clove in goat's urine and put it in the eye. The eye gets a little tickled.

 White ooze: Many people get white ooze due to stomach ache.

Toothache: Similar to toothache, toothache, pain. Toothache is swollen, then there is a lot of throbbing.

 Okari: In case of women, they get Okari during pregnancy. They are very tired.  If the clove powder is mixed with pomegranate juice, vomiting will stop.

 After coughing up cough: Redden the frying pan, take 5 cloves on it and roast it, gargle the cloves and dilute it a little in the juice of Gokarna plant.

Cinnamon:

 Cinnamon: Cinnamon is a peel. It is thin, brittle, sweet, very curly. It is a little hot. It is used a lot in this spice.  It also improves digestion. And cinnamon is hot so it can't hold gas in the stomach. The stomach doesn't growl. The gas in the stomach moves.

 Uses and Benefits of Cinnamon:

 Rheumatoid Arthritis: Sometimes all joints hurt.  It is very difficult to walk.  Then gently oil the joints and steam them.  Take in the stomach.  This reduces the swelling of the joints and reduces the pain in the joints.

 Too many people have a habit of having similar toothache.  Teeth get very itchy. Lots of keys also come. Even if you drink cold water, your teeth get very itchy.  Then you sneeze sesame oil. After swallowing, add cinnamon oil to cotton and make boles and hold them in your teeth.  So the keys stop.

Fever: Cold causes fever, pain all over the body, and then the person's strength decreases.  So it just feels like sitting still. If you are doing something, you feel tired.  Then add cinnamon, ginger, 2/3 mire, cloves and some herbal tea, add powdered water and take it out in the morning and evening.  The fever varies from day to day.

 Uterine defects: Cinnamon eliminates uterine defects, uterine contractions are caused by cinnamon. And uterine relaxation is reduced by consuming them.

 Cinnamon extract: What to do: Spread cinnamon powder on a large bowl and place a mica sheet on it.  Then cinnamon extract falls in the bowl. The extract should be applied on the scalp and used for coughing.

Cardamom: Cardamom is a fragrant plant. It is a very useful plant. It is usually found in cold regions. It is found in many parts of India.  .  Given in the right proportions, cardamom is very beneficial for asthma, cough, dehydration and all kinds of diseases.

 Amatisar: Stomach cramps, and then goes to the toilet. Like, you have to go to the toilet. There are a lot of keys in the stomach, a person has some nausea.  Should take  Relax after a while.

 It takes a long time to get rid of the body. It feels like fever in the body. The waist hurts. The mouth is also dry. It hurts while doing any work. There is restlessness.  , Vanslochan, Nagkeshar, Shankhajire, medicine stock should be crushed. Add half of saffron in it.

It takes a long time to get rid of the body. It feels like fever in the body. It hurts in the waist. The mouth is also dry. It hurts while doing any work. It causes restlessness.  Put half of saffron in it. In the morning, eat honey, cow's ghee, granulated sugar together.

 Occasionally there is a cough, but the cough does not go away quickly.  In this case, the chest hurts a lot.  Sometimes the throat is dry. Sometimes it is thirsty and sometimes it is not at all. Appetite is not felt at all, mouth is sweet.  Add the fourth part and sandhav in it. And grind it and mix 1 part of the powder, honey and take the mixture in the morning and in the evening, the phlegm disappears.

 Sometimes there is a lot of eye fire.  Eyes and feet are very burning, eyesight is reduced. Sometimes eyes are red.

There is a pure plant called Jepal. It is purified and used to make medicine.  But if it goes into the raw stomach, it causes diarrhea. And this plant is very sharp.  That is, the trouble caused by Jepla goes away.  Diarrhea also stops.  And it feels very relaxed.

 Mouth Disorders: Mouth sores, redness in the mouth, redness not applied, mouth sores.  White spots appear on the mouth. Cannot eat any food, does not understand the taste of food.  In this case, combine cardamom seeds, Bhimseni Kapoor, Phatki Lahi, and sugar and apply the mixture in the mouth, so that the redness starts to flow.

 Mustard: Mustard is always used for cooking, mustard is spicy, it is used in our food in the form of fodder.  It is inflammatory, hot, biliary, spicy, bloody, bitter. It destroys phlegm, worms, bitter.

Mumps: In typhoid fever, the chest is often full due to phlegm defect, inability to breathe, wheezing in the chest and throat, mustard should be finely chopped.  If you apply mustard paste at a time, there may be fire, but there is no reason to be scared, joints like arthritis hurt, swelling also occurs, there is numbness in it, there is a lot of pain while staying  Divide it. The pain will definitely decrease. If you keep applying the same paste, a kind of acne will appear. Boil a little coconut and the acne will definitely decrease.

 Liver disease: Liver disease occurs due to many reasons. When there is enlargement of the liver, there is cramping in the abdomen, then there is hardness in the liver. There is also swelling in the abdomen.  See. And seeing the age in the stomach, Saidhav, Ova, Mustard, should be taken together and taken with cow urine. Cow urine should be filtered.

 

Similarly, mustard is used in the diet, mustard oil is also used in the diet.  There is pain, or there is pain in more places. In this case, apply mustard paste. Also, massage with that oil also gives relief.

 Cold: A lot of people get colds. Nasal congestion, sometimes runny nose. Numbness, numbness, numbness, lightheadedness, nausea, restlessness.  Take it. Finely chop the mustard and burn the nose with that parchundi. The cold is reduced. While burning the mustard, the nose can catch fire. Then apply a little ghee on the nose.

 Stomach ache: Sometimes there is swelling on the hands and feet, sometimes if the gait is too much, the swelling is also increased due to work stress. Therefore, the hands, feet become heavy.

Abscess: Applying mustard paste on diseases like cats, abscess ruptures quickly and reduces pain.

 Indigestion and indigestion: Many people have a habit of indigestion and indigestion.

 Ginger:

 Ginger: Ginger is very important for your body. Ginger is prepared by cooking it in milk and drying it in the sun. You can find different products made from ginger in the market. Ginger is useful for many ailments.

 1) Anorexia: Ginger is very useful when the mouth is not interested.

 2) If you feel thirsty: If you feel thirsty in the heat, then give ginger water, you will definitely get relief.

 3) If you are sweating: There is a lot of sweating in the heat.

 4) Dehydration: Mix the juice, honey and lime juice and drink it. It gives quick relief.

 5) Diarrhea: It is very useful in this disease due to its digestive and anti-inflammatory properties.

 

6) Indigestion: Due to indigestion, it occurs in thin toilets. Then they lick ginger.  Ginger, nutmeg, boiled and mixed with jaggery and ghee to make a thick paste.

 7) Flatulence and pain: Flatulence is due to bloating and bloating in the lower abdomen. It causes bloating and pain in the abdomen.

 8) Asthma and Cough: These diseases are caused due to phlegm and flatulence.

 9) Rheumatism: In this disease, undigested food is stored in the joints of the body due to fire. Therefore, the joints become swollen and keys appear.

10) On chronic fever: Ginger should be soaked in Nivali.

 11) Ardhashishivar: Soak ginger in water or milk and apply it on the side which hurts.

 12) Headache due to cold and flu: Soak ginger in water and apply it on forehead.

 Ginger is hot. Ginger is called the universal medicine. It gives us an idea of ​​the importance of ginger. Ginger is made by soaking ginger in milk and drying it in the sun.

Cough  .

 On headaches: If you have a headache, you can soak ginger in milk and apply it on the forehead. Headaches stop.

 On slow fire: Crush the ginger a little and put it in the milk and heat the milk in an iron pot. Add powdered sugar and drink the mixture. If you do this, the appetite will also improve.

Cumin: Cumin has always been used in our diet as it is an important ingredient in vegetables.  Drinking cumin water will help a lot in maintaining weight balance. Sometimes when someone has a cough, it is very difficult to eat cumin, it is beneficial.  Eating cumin reduces acidity.

 It contains iron which helps in relieving stomach ailments when there are many stomach ailments. At the same time, cumin is very useful for flatulence or gas. Cumin is useful for purifying the blood in the human body.  It brightens the skin. If there is acidity, taking a little cumin relieves it. Cumin lowers cholesterol and enhances memory.

 Cumin improves your digestion, so it helps you digest the food you eat.  And by consuming it, problems like stomach gas, acidity, etc. are removed. And all the digestive problems are removed. For this, add 1 teaspoon of cumin powder in 1 glass of hot water and drink it.

 When there is too much body fat,

If you use it in your diet two to three times, you can get rid of diseases like cancer. At the same time, cumin increases the level of hemoglobin in your body.  If you have stomach ache, mix two to three grams of cumin powder with honey and eat it and in a few minutes you will get a lot of relief.  Because cumin kills stomach worms. So use this multi-purpose cumin in your meal.

लिंबू(Lemon)

लिंबू(Lemon)

लिंबू आपल्या संपूर्ण जगात आढळणारी वनस्पती आहे.कारण आपण नेहमीच आपल्या आहारामध्ये एक विशिष्ट चव येण्यासाठी नेहमी वापरली जाणारे हे लिंबू फळ आहे.याचा वापर आपण शाकाहारी,मांसाहारी,किव्हा वेगवेगळ्या  ठिकाणी नाश्त्यासाठी सुध्दा आपण लिंबू वापरतो. कारण ह्याची चवच एवढी अप्रतिम असते की आपण त्या बरोबर पोटभर जेवण करू शकतो,कारण आपण जर नेहमी आहारात लिंबूचा वापर केला तर आपली पचनक्रिया सुधारेल,त्याचबरोबर जेपन पचनक्रिया संबंधी जे माणसाला दोष आहेत ते ह्या लिंबू मार्फत नाहीसे होण्यास मदत होते.ह्या लिंबूचे सुद्धा अनेक प्रकार आहेत.ते खलील प्रमाणे

एडलिंबू, पहाडी लिंबू, कागदी लिंबू,जंबिरी लिंबू,गावठी लिंबू इत्यादी .....

साधारण पाहायला गेलो तर ह्या लिंबूचा आकार गोल असतो,त्याच बरोबर त्याचा कलर पिवळसर असतो.आणि ह्याचा गुणधर्म आंबट आहे.कारण आपण जेव्हा कापण्यासाठी घेतो तेव्हा नक्कीच आपल्या तोंडातून पाणी आल्याशिवाय राहणार नाही. हा एक महत्वाचा गुण ह्या फळात आहे.कारण आपल्या घरात,हॉटेलमध्ये, पार्टी मध्ये हा नसेल तर त्या जेवणाचा आनंद आपण घेऊच शकत नाही. म्हणून सर्वगुणी असा हा लिंबू आहे.

आपण जेव्हा पण लिंबू खातो तेव्हा कधी कधी घश्याची आग होते, कधी कधी दात आंबळे जातात,घसा जळजाळतो, तेव्हा लिंबू सरबत करून जरूर प्यावा,कारण त्यामुळे घास साफ होतो,जळजळ कमी होते, आणि आपणास आनंद मिळतो. करण आपण कधी कधी बाहेरून थकून आलेलो असतो,तेव्हा आपणास आठवण होते ती लिंबूचीच कारण हा लिंबू आपली सगळी ठिकाण घालवतो,अश्यााावेली आपण साधा लिंबू पिळून पाण्यात त्याच सरबत प्यालो, तरी आपला सारा थकवा नक्की दूर होतो.

शरीर आणि मन निर्मल असणाऱ्या माणसांनी त्यांच्या आहारात जरूर लिंबाचा वापर करावा. कारण लिंबूमध्ये C जीवनसत्वे भरपूर प्रमाणात मिळतात.कारण जी माणसे त्यांच्या जेवणासोबत लिंबू वापरतात,त्यांना अशक्तपणा येत नाही. आणि त्यांचं शरीरसुद्धा निरोगी राहतो,त्याचबरोबर डोळ्यांना कमी दिसत असेल,दात दुखत असतील,डोळ्यातून पाणी येत असेल ,खुपऱ्यांचे विकार,आणि ह्या लिंबूमुळे डोळे सतेज राहतात.त्यासाठी खलील उपाय आहे.

लिंबू पाण्यामध्ये कांदा घालून मिसळून ,मध मिसळून खातात,त्यामुळे त्याची चव बदलते,आणि गुणाने पण ते चांगले बनते.कच्चा कांदा, कच्ची कोबी,कच्ची काकडी,फ्लावर,हिरवा पालेभाज्या,मुळा ,कोथिंबीर, ह्यामध्ये लिंबाचा रस पिळून खातात.भातावर पोहे,किंवा तिखट पिठाचे कोणतेही पदार्थ ह्यावर लिंबू पिळून खाल्ले तर खूप कारण लिंबू रक्त शुद्ध करतो.त्याचबरोबर तो विषनाशक असल्याने पचनाच्या सगळ्या तक्रारी दूर करतो.आपण जर रोज लिंबू स्नानापूर्वी अंगाला लावले तर आपल्या चेहऱ्याची चमक वाढते,तसेच अंगावरील पुटकुळ्या,तसेच त्वचे संबंधी विकार बरे होण्यास मदत होते.

लिंबूच्या संबंधी आपण काही गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे, कारण लिंबूचा कडक असा आंबट रस आहे. कारण तांबे,पित्तल,लोखंड,त्याचबरोबर कासे ह्या भांड्यामध्ये लिंबाचा रस ठेऊ नका. कारण त्यामुळे विषार निर्माण होतो. म्हणून अश्या वेळी काचेची भांडी,चांदी,मातीची भांडी, ह्यामध्ये त्याचा वापर करावा, कधी कधी काय होत की काही लोकांना थंड पदार्थ सोसत नसल्यास अश्यााावेली त्यांनी गरम पाण्यासोबत लिंबूरस घ्यावा. त्याच्यामुळे शरीराला आवश्यक ते फायदे होतात. वेगवेगळ्या रोगासाठी लिंबू सरबताचा उपयोग होतो.आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे 

लिंबूच्या सालीमध्ये व्हिटॅमिन A, C, तसेच कॅल्शियम, पोटॅशियम,असे अनेक उपयुक्त असे ह्यामध्ये असते.त्यामुळेच हाडे,दात, मजबूत व्हायला मदत होते.लिंबूच्या सालीमुळे स्कीन कॅन्सर सारख्या आजाराला प्रतिकार करण्यासाठी खूप मदत होते.तोंडाला जर घाण वास येत असे लिंबूच्या सालीमध्ये व्हिटॅमिन A, C, तसेच कॅल्शियम, पोटॅशियम,असे अनेक उपयुक्त असे ह्यामध्ये असते.त्यामुळेच हाडे,दात, मजबूत व्हायला मदत होते.लिंबूच्या सालीमुळे स्कीन कॅन्सर सारख्या आजाराला प्रतिकार करण्यासाठी खूप मदत होते.तोंडाला जर घाण वास येत असेल,दुर्गंधी ,तर ही साल वाटून खावी जरूर फायदा होतो.ज्या लोकांना मधुमेह आहे त्याना सुद्धा ही साल खाल्याने फायदा होतो.त्याचा सेवनाने लिव्हर देखील साफ होते.आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे आपल्या आवडीचा आचार किंवा लोणचे असे अनेक फायदेशीर ठरतो हा लिंबू. ल,दुर्गंधी ,तर ही साल वाटून खावी जरूर फायदा होतो.ज्या लोकांना मधुमेह आहे त्याना सुद्धा ही साल खाल्याने फायदा होतो.त्याचा सेवनाने लिव्हर देखील साफ होते.आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे आपल्या आवडीचा आचार किंवा लोणचे असे अनेक फायदेशीर ठरतो हा लिंबू.

मलबद्धता: ज्या माणसांना मलबद्धता आहे ,टॉयलेटला साफ होत नाही, कधीही त्यांचे मन समाधानी नसते,अश्या माणसांनी काय करावं तर 6 चमचे मध घ्यावे, एका लिंबूचा रस,आणि एक कप पाणी एकत्र करून ते मिश्रण रोज सकाळी काहीही न खाण्यापूर्वी आणि रात्री झोपण्यापूर्वी दोन तास घ्यावे.आणि हा उपाय 2-3 महिने कराल तर मलबद्धता जरूर जाईल.

रक्तदोष: रक्तामध्ये खूप।उष्णता निर्माण झालेली असते, त्याच्यामुळे अंगाला खाज सुटते, अंगावर फोड यायला सुरुवात होते, अंगाची आग होत जाते,तेव्हा अश्या माणसांनी अंघोळ करण्यापूर्वी हा लिंबूचा रस सर्व अंगाला लावला पाहिजे, पुन्हा लिंबूचा रस खोबरेल तेलात मिसळून तो तेल अंगाला,टोक्याला,लावा,त्याच्यामुळे केस गळणे, डोक्याचा कोंडा,असे काही दिवसानंतर कायम कमी होईल.अंघोळ करण्या अगोदर एका दिवसाच्या गॅप नंतर पिवळी व लाल माती एकत्र करायची त्यामध्ये लिंबूरस मिसळून ती माती अंगाला लावायची व थोडा वेळ शांत बसून राहावे,व काही वेळानी अंघोळ करायची.असे करत राहाल तर काही दिवसातच तुमच्या त्वचेवर असणारे विकार जातील.

कृमीविकार: जास्त करून लहान मुलांच्या बाबतीत असे कृमीविकार आढळतात.तसेंच मोठ्या माणसांना सुद्धा हे विकार होतात. आणि ह्या कृमी अतिशय सूक्ष्म स्वरूपात असतात.आणि मग काय होत की खाज सुटलेली असते,गुद्वाराची सुद्धा कधी कधी आग होते,शरीराची नीट वाढ होत नाही, मग अश्यााावेली काय करावे तर 2-3 ग्लास कोमट उकळून केलेले पाणी घेऊन त्यामध्ये लिंबूचा रस गाळून घेऊन त्या लिंबू पाण्याने एनिमा द्यावा. आणि हा उपाय काही दिवसापर्यंत दिल्यास अराम मिळेल.

हाड दुखत असेल तर: काही लोकांची हाडे ही खूप दुखत असतात.त्यांना वाटते की काहीच काम करू नये. त्यांचा कामाबद्धल उत्साह निघून गेलेला असतो, आणि त्यांना थोडा ताप व अंग गरम झालेले असते, आणि त्याचमुळे त्यांना अशक्तपणा आलेला असतो, तोंडाची चवपंण गेलेली असते, त्यामुळे त्यांना सर्दी,डोके दुखणे, हाड दुखणे,ताप ह्या सर्व आजारावर लिंबूचा रस हा खूप गुणकारी आहे. त्यासाठी 1 ग्लास गरम पाणी घ्या,त्यामध्ये 2 चमचे मध,अर्धा लिंबूचा रस व थोडीशी सुंठ घालून ते मिश्रण एकत्र करून घ्या,त्यामुळे खूप गुण पडतो. त्यामुळे ताप पण जाईल, खोकला जाईल, ज्या लोकांची चरबी वाढते त्या लोकांनी लिंबू,मध,व पाणी एकत्र करा आणि घेत जावे.त्यामुळे चरबी वाढण्याचे प्रमाण कमी होत जाईल. आणि त्यामुळे ती माणसे सडपातळ होत जातात.

लहान बालकांचे विकार: लहानपणी मुलांचे दात बाहेर येत असताना एकप्रकारे जणू त्यांचा तो नवीन जन्मच होत आहे असे वाटते, तर काही बालकांना ह्याचा खूपच त्रास होत असतो,त्यावेळी टॉयलेटला होत असते, लहान बालके खूप पेंगळासारखी होतात. त्यांच्या शरीरातील C जीवनसत्व कमी झालेली असतात. तर अश्यावेळी काय करावे तर,बालकांना गरम पाणी ,लिंबू व मध ह्यांच्यामध्ये द्यावे.ते दिल्यानंतर 15-20 मिनिटांनी त्यात 2 चमचे चुन्याची निवळी द्या.त्यामुळे मुलांच्या दाता विषयीच्या तक्रारी नक्की कमी होतील.आणि बालकांना खूप सुख मिळतो.

घसाविकार: घसा रोग खूप आहेत. घसा सुजतो,तोंड येते,कधी कधी घटसर्पाची प्रथमवस्था, अश्या विकारावर पाण्यामध्ये लिंबाचा रस पाळावा व त्या पाण्याने गुळण्या कराव्यात. त्या गुळण्या दिवसातून दोन ते तीन वेळा जरूर कराव्यात,त्यामुळे गळ्याचे विकार बरे होण्यास खूप फायदा होतो.

पावसाळ्यातीळ रोग: पावसाळ्यात अनेक प्रकारचे रोग होतात. नवीनच पाण्याची सुरवात होते त्यामुळे अपचन,झोप लागत नाही, अतिसार होतो, त्वचेवरील आजार,जसे सर्दी,खोकला,असे आजार होतात.अश्यावेळी काय करावे तर लिंबू,सुंठ,पाणी,ह्यांचा सेवणात वापर करावा. त्यामुळे त्यांचा खूप फायदा होतो. करण शरीरातील प्रतिकारशक्ती वाढवण्याचे काम मध, लिंबू, करतात.म्हणून पावसाळ्यात ह्याचा खूप प्रमाणात वापर करावा. फायदा नक्की होईल. 

चेहऱ्यावर पडणारे काळे डाग, मोडया अश्या आजारावर लिंबूचा रस,गाईचे दूध, गुलाबपाणी,एकत्र करून घ्या व ते मिश्रण तोंडास लावा.त्याने तोंडावरील सगळे डाग निघून जातील. आणि चेहरा सुद्धा चमकदार होईल.हे रोज करावे ,आणि वरील मिश्रण तोंडाला लावल्यानंतर अर्धा तासांनी थंड पाणी घेऊन तोंड स्वछ धुवा. हे काम दररोज करणे आवश्यक आहे. कारण आपण कोणतंही काम जर नियमित केले तर जरूर फायदा होतो.म्हणून लिंबू हे खूप उपयोगी द्रव्य आहे.आणि तुम्ही वर्षभर जरी ह्याचा वापर केला तरी शरीरासाठी खूप लाभदायी आहे.

..........................................................................................

English translate:

Lemon is a plant found all over the world. Because it is the lemon fruit that is always used to add a certain flavor to our diet. We use it for vegetarian, non-vegetarian, or even for breakfast in different places.  Because it tastes so good that you can have a full meal with it, because if you always use lemon in your diet, your digestion will improve, as well as help people to get rid of the defects related to the Japanese digestion through this lemon.  They are as follows

 Edelweiss, Mountain Lemon, Paper Lemon, Jambiri Lemon, Village Lemon etc .....

 At first glance, this lemon is round in shape and yellow in color. And it has the property of being sour.  This is an important quality of this fruit. Because if you don't have it in your house, hotel, party, you can't enjoy that meal.  So this lemon is omnipotent.

Whenever we eat lemon, sometimes there is a fire in the throat, sometimes the teeth get sore, the throat gets burnt, then you must drink lemon syrup, because it clears the grass, reduces the inflammation, and you get happiness.  Because sometimes we are tired from the outside, then you remember the lemon because this lemon is all over our place, so we squeeze a simple lemon and drink the same syrup in water, but all our fatigue is definitely gone.

 People with pure body and mind should definitely use lemon in their diet.  This is because lemons are rich in vitamin C. Because people who consume lemons with their meals do not suffer from anemia.  And their body also stays healthy, at the same time the eyesight is less, the teeth are aching, the water is coming out of the eyes, the skull disorders, and this lemon keeps the eyes fresh.

 Lemon is mixed with water, mixed with onion and eaten with honey, so it changes its taste, and it also gets better by virtue. Raw onion, raw cabbage, raw cucumber, cauliflower, green leafy vegetables, radish, cilantro, lemon juice.

There are a few things to keep in mind when it comes to lemons, as they have a strong sour juice.  Because don't put lemon juice in copper, brass, iron, as well as copper pots.  Because it causes toxins.  Therefore, it should be used in glassware, silverware, earthenware, sometimes it happens that some people, if they do not tolerate cold foods, they should take limburus with hot water.  It gives the body the benefits it needs.  Lemon syrup is used for various ailments. And most importantly

 Lemon peel contains vitamins A, C, as well as calcium, potassium, etc. It helps in strengthening bones, teeth. Lemon peel is very helpful in fighting against diseases like skin cancer.  It contains A, C, as well as calcium and potassium, which help in strengthening the bones, teeth and the skin. Lemon peel is very helpful in fighting diseases like skin cancer.

Hemorrhoids: There is a lot of heat in the blood. It causes itching of the limbs, blisters on the limbs, burning of the limbs, so before taking a bath, such people should apply this lemon juice on all the limbs.  After a few days, before taking a bath, after mixing yellow and red soil, mix limburus in it, apply the soil on the limbs and sit quietly for a while, and then take a bath.  If you keep doing this, the disorders on your skin will go away in a few days.

 Deworming: Deworming is more common in children and adults.  And these worms are very microscopic. And then what happens is that the itch is gone, sometimes the anus is also on fire, the body is not growing properly, then what to do then take 2-3 glasses of lukewarm boiled water and strain the lemon juice in it.  Give enema with lemon water.  And this solution lasts for a few day

Disorders of young children: When children's teeth come out as a child, in a way it feels as if they are having a new birth, but some children have a lot of trouble with it, at that time it happens in the toilet, small children become very pale.  They are deficient in vitamin C.  So what to do in this case, give the child hot water, lemon and honey. 15-20 minutes after giving it, add 2 teaspoons of lime puree in it. This will definitely reduce the complaints about children's donors.

 Sore Throat: There are many sore throats.  Sore throat, mouth sores, sometimes the first stage of ghatsarpa.  It should be done two to three times a day, so it is very useful to cure sore throat.

 Rainy season diseases: There are many types of diseases during the rainy season.  New water starts so it causes indigestion, insomnia, diarrhea, skin diseases like cold, cough, etc. In this case, what to do is to use lemon, ginger, water.  So

Combine lemon juice, cow's milk, rose water and apply the mixture on the face. It will remove all the spots on the face.  And the face will also become radiant. Do this daily, and after applying the above mixture to the mouth, rinse your mouth with cold water for half an hour.  This work must be done daily.  Because if you do any work regularly, it is definitely beneficial. So lemon is a very useful substance. And even if you use it throughout the year, it is very beneficial for the body.

ब्राम्ही(Waterhyssop)

                               ब्राम्ही वनस्पती

हिंदी- ब्रम्हमंडुकी ,गुजराती - ब्राम्ही,मराठी - ब्राम्ही,

उपयोगी अंग - पान,

गुणधर्म- तुरट, शीतल,त्रिदोषणाशक,

ही वनस्पती जास्तकरून श्रीलंका या देशात आढळते.तसेच ही जमिनीवर पसरत जाते.तिचे खोड लाल साधारण हिरवट असते.आणि ह्या वनस्पतीला खोडा कडून खल जमिनीपर्यंत खूप अशी 

जगामध्ये खूप लोक असे आहेत की त्यांना झोप चांगली लागत नाही.त्यांचा मेंदू काही काम करत नाही,थोडे काम केले,थोडे धावले,थोडे बोलताना,खूप थकवा जाणवत असतो,काही काही विद्यार्थी असे असतात की त्यांनी कितीही अभ्यास  केला तरी त्यांच्या काही प्रमाणात लक्षात राहते आणि काही जण तर विसरून जातात,मेंदूची कार्यक्षमता कमी होते,त्यामुळं तान निर्माण होते,आणि त्या ताणामुळे तो मेंदू खूप थकलेला असतो,आणि त्यामुळं काही माणसे व्यवस्थित काम करू शकत नाही.आणि म्हणून अश्या मेंदूला व्यवस्थित काम करण्यासाठी ,आणि मेंदूला त्याची क्रिया नीट चालू ठेवण्यासाठी ही ब्राम्ही वनस्पती असे काम करते की तिच्या सेवन केल्याने त्या व्यक्तीच्या मगज व मजातंतू खूप मजबूत ,कठीण, होतात.आणि हीचे सेवन केल्याने मेंदू खूप पुष्ट होतो व ती व्यक्ती काम करण्यास कुठल्याही प्रकारची त्याला अडचण येत नाही.कारण ब्राम्ही वनस्पती ही मागाज व मज्यातंतू वर खूप उपयोगी आहे,उपासमारीने काही माणसे ही त्रस्त झालेली असतात.आणि त्यामुळे ती व्यक्ती वेडीवाकडी काम करतात,त्यावेळी अश्याव्येक्तीनी ब्राम्ही वनस्पती सेवन केल्याने त्याचा फायदा होतो.पण जर दुसरा कुठला आजार असेल तर अश्यावेळी ब्राम्ही वनस्पती देऊ नये.

कारण ब्राम्ही वनस्पती ही पुस्टदायक तसेच मेंदूला शक्ती देणारी अशी गुणकारी वनस्पती आहे.पण तुम्ही ब्राम्ही वनस्पती नुसती देऊ नका.कारण ब्राम्ही वनस्पती कधी कधी मलबध्छता निर्माण करत असते.त्यामुळे अश्यावेळी तुम्ही त्रिफळा चूर्ण यांचा वापर करू शकता.

ब्राम्हीची सुकलेली पाने ही ४-१० गुंजातून मध मिसळून घ्यावे.कारण काय होत की ब्राम्ही वनस्पती ही जर पोटात जास्त प्रमाणात गेली तर तुमची भूक मंदावते.म्हणून भूक उत्पन्न करण्यासाठी लवन भास्कर, हिंगास्टक हे चूर्ण जरूर घेत जावे.कारण ब्राम्ही वनस्पती अशी आहे की ती पोटात सेवन करतात, त्याचबरोरीने ती डोळ्यासही चोळतात. ब्राम्ही वनस्पती ही मूत्रल आहे.त्यामुळे ज्या व्यक्तींना लघवीला साफ होत नसेल तर अश्या माणसांना ब्राम्हीचा रस,अगर ब्रम्हीची सुकलेली पाने चुरून त्याची पूड करून मधातून दिल्यास आराम मिळतो.ब्राम्ही वनस्पती ही खूप गुणकारी आहे.

उदासीपणा असेल तर: काही माणसे ही कोणत्याही कामाचा कंटाळा करत असतात.कुठली गोष्ट करायला घेतली तर ती मनापासून केली जात नाही.आणि मन सारखं उदास होते,मनामध्ये सारखे वेगवेगळे विषय चालू असतात.स्मरणशक्ती कमी झालेली असते,कोणाबरोबर बोलूच नये असे वाटत असते,अश्यावेळी काय करायचं तर ब्राम्ही रस अर्धा तोळा, मध,किंवा दूध एकत्र करून ते मिश्रण रोज सकाळी संध्याकाळ घेत जावे त्यामुळे आराम पडतो.

 

ब्राम्ही धृत:१० तोळे गाईचे अगर म्हशीचे लोणी घ्या.गाईचे खूप चांगले व त्याच्यामध्ये ५-६ तोळे ब्राम्ही वनस्पतीचा पाला घेऊन बारीक वाटा. व ते लोणी व पाला आगीवर ठेऊन एकत्र कढवा.म्हणजे तूप तयार होईल.ते तूप हाताला व तळपायाला लावावे.गाईचे किंवा म्हशीचे  तूप २० तोळे घ्या,त्यामध्ये ब्राम्ही वनस्पतीचा रस १० तोळे आणि प्रत्येकी १ तोळा कोष्टकोलिजन ,वेखंड श्वेत विश्र्नुक्रांत,नागकेशर यांचे चूर्ण करून ते तुपात टाकावे.रस आटेपर्यंत तूप कडउण घ्यावं.म्हणजे ते तूप खूपच पोषक असे तूप तयार होते.ते तूप डोक्याला व तळपायाना लावत जा खूप फायदा होतो.

आकडी येणे: लहान मुलांना हा रोग खूप प्रमाणात आढळतो.त्यांचे हातपाय अकाडून झटके येतात,ती मुले बेशुद्ध पडली जातात, त्यांची हाताची मुठ अवावललेली असतात, अंगावर व तोंडावरील रंग बदलला जातो,अश्यावेळी ब्राम्हीच रस काढून त्यांच्या डोकिवर चोला, तसेच तलपायास चोळा खूप बरे वाटते.

आवाज बसतो तेव्हा: आपल्या श्वासनलिका स्नायूमध्ये खूप तान बसल्यामुळे किंवा जागरण मुले थकवा आलेला असतो व त्यामुळे आवाज चांगला बाहेर पडत नाही,अश्यावेळी कायकराव तरब्राम्हीवअडुळसा,पिंपळी,हिरडा,जेष्ठमध,दालचिनी यांचे चूर्ण प्रत्येकी १ तोळा घ्या,१ शेर पाणी घालावे व काढा करावा, व ब्राम्ही रस अधिक तो काढा अधिक साखर १० तोळे एकत्र करून गरम करून त्याचे चाटण तयार करा,मग ते चाटण रोज चमचाभर दिवसातून दोन वेळा तरी जरूर घेत जावे त्यामुळे आराम पडतो.

मुत्रघात वर: आपल्याला कधी कधी लघवीला साफ होत नाही म्हणजे थेंब थेंब होत असते.कधी तर आपले पोट सुद्धा खूप फुगलेले दिसते.आणि अश्यावेळी आपले जे मुत्र आहे ते अडकत अडकत जाते.त्याच बरोबर लघवीला आग होते,अश्यावेळी काय करायचं तर ब्राम्ही रस आणि साखर एकत्र करून घ्या आणि ते मिश्रण रोज घेत जावे.नक्की आराम मिळतो.

रक्तशुद्धी: कधी कधी अंगावर पुटकुळ्या उठलेल्या असतात.त्याच बरोबर खुप खाज सुटते,अंगात चमका मारतात,सर्व सांधे,अंग,दुखत असतात, रुधीरा भिसरण व्यवस्थित होत नाही,अश्यावेळी ब्राम्ही च १ तोळा रस अधिक गाईच तूप अर्धा तोळा ,अधिक मध पावतोला,एकत्र मिसळून ते मिश्रण रोज दिवसातून दोन वेळा तरी जरूर घेत जावे. उपदांश सारखे रोगामुळे रक्तावर होणारे दुष्परिणाम सुद्धा बरे होतात.

ब्राम्हीचे तेल: तिळाचे किंवा खोबरेल तेल १० शेर,१ शेर ब्रम्हीचा रस , माका रस २० तोळे,मारवाचा रस ५ तोळे अगर पाने वेखंडचुर्न ५ तोळे, कोष्टकोलिजन ५ तोळे, नागर केश १ तोळा,सर्व मिश्रण एकत्र करून गरम करून फक्त तेल शिल्लक राहीपर्यंत कढवा.आणि त्या तेलानी डोके,तळपाय, त्याचप्रमाणे सर्व शरीराला मालिश सुद्धा करावी.असे केले तर खूप शरीराला फायदा होतो. 

............................................................

English translate:

Brahmi plant

 Hindi - ब्रम्हमंडुकी, Gujarati - ब्रह्मी, Marathi - ब्रह्मी,

 Useful organs - leaves,

 Properties - astringent, soft, trigeminal,

 This plant is mostly found in Sri Lanka. It also spreads on the ground. Its trunk is reddish green in color. And this plant grows from the trunk to the ground very much.

 There are a lot of people in the world who don't sleep well. Their brains don't work, they work a little, they run a little, they run a little, they talk a little, they feel very tired  And some people forget, brain function is reduced, it creates tension, and that stress makes that brain very tired, and because of that some people can't work properly.  This Brahmi plant works in such a way that by consuming it, the brain and nerves of the person become very strong, hard. And by consuming it, the brain becomes very strong and the person works.

This is because the Brahmi plant is a nutritious plant that gives strength to the brain. But you should not just give the Brahmi plant. Because the Brahmi plant sometimes causes constipation. So you can use Triphala powder in this case.

 The dried leaves of Brahmi should be mixed with honey in 4-10 husks. Because what happens is that if the Brahmi plant goes into the stomach in large quantities, it will reduce your appetite. Therefore, to generate appetite, you must take Lavan Bhaskar, Hingastak powder.  They are consumed in the stomach and rubbed on the eyes as well.  Brahmi plant is a diuretic. Therefore, if the urine is not clear to the person, then such people get relief by crushing the juice of Brahmi, or crushing the dried leaves of Brahmi and giving it with honey. Brahmi plant is very beneficial.

 If there is depression: Some people are bored of any work. If they try to do something, it is not done from the heart. And the mind becomes sad, different subjects are going on in the mind. Memory is reduced, do not talk to anyone.

Brahmi Dhrita: Take 10 ounces of cow or buffalo butter.  Put the butter and leaves on the fire and cook together. This means ghee will be formed. Apply the ghee on the hands and feet.  Pour the ghee into the ghee. Bring the ghee to a simmer till the juice is absorbed. This means that the ghee is very nutritious. Apply the ghee on the head and soles of the feet.

 Seizures: The disease is very common in young children. Their limbs are shaken, they fall unconscious, their fists are dislocated, their limbs and face are discolored.  .

 When the sound settles down: Due to too much tension in your bronchial muscles or the awakened children are tired and therefore the sound does not come out well, in this case Kayakrao Tarbramhivadulsa, Pimpali, Hirda, Jesthamadha, Cinnamon etc.

On urinary incontinence: Sometimes you don't clear your urine, which means it drips. Sometimes your stomach also looks very bloated. And in this case, the urine you have gets stuck.  Take it together and take the mixture daily.

 Purification of blood: Sometimes there are pustules on the limbs. At the same time, there is a lot of itching, tingling in the limbs, all the joints, limbs are sore, blood circulation is not regular,  The mixture should be taken at least twice a day.  Diseases like syphilis also have side effects on the blood.

 Brahmi oil: 10 lbs of sesame or coconut oil, 1 lin of Brahmi juice, 20 lbs of maca juice, 5 lbs of marwa juice or leaves, 5 lbs of Vekhandchurna, 5 lbs of Kostakolisan, 1 lb of Nagar Kesh  And the oil should be used to massage the head, feet, as well as the whole body. Doing so benefits the body a lot.

 ...